شهریور ۲۸, ۱۳۹۹

پایان نامه رایگان درمورد مالکیت فکری، کشورهای در حال توسعه، حقوق مالکیت، حقوق مالکیت فکری

کنوانسیون بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مصوب ۱۹۶۶(ماده ۱۲)؛ کنوانسیون بین المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان مصوب ۱۹۷۹ (بند ۱ ماده ۱۱، ماده۱۲و بند ۲ ماده ۱۴)؛ کنوانسیون حقوق کودکان مصوب ۱۹۸۹ (ماده ۲۴)؛ کنوانسیون بین المللی حمایت از حقوق کارگران مهاجر و اعضای خانواده آنها مصوب۱۹۹۰ (ماده ۲۸، بند ۵ ماده۴۳ و بند ۳ ماده ۴۵)؛ کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت مصوب۲۰۰۶ (ماده ۲۵).
حق بر سلامت همچنین در اسناد منطقه ایی نیز مورد توجه قرار گرفته است. ازجمله کنوانسیون اروپایی ۱۹۵۰ در خصوص حقوق بشر و آزادی های بنیادین، کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر ۱۹۶۹ و منشور آفریقایی حقوق بشر ۱۹۸۱٫ علاوه بر این کنفرانس ها و اعلامیه های متعددی نیز در خصوص حمایت از حق بر سلامت به عنوان یکی از حقوق بشر وجود دارد؛ از جمله اعلامیه هزاره وکنفرانس بین المللی مراقبتهای اولیه بهداشتی که منجر به اعلامیه آلما آتا شد.۳۴
این قوانین در این زمینه وظایفی را بر عهده دولت ها قرار می دهد، مانند توسعه ی خدمات بهداشتی و درمانی و اختصاص دادن بودجه مناسب به آنها.
یکی از مواردی که کشورها به واسطه ی آن متعهد به حمایت از حق بهداشت و سلامت شده اند، اعلامیه هزاره می باشد که ۱۹۱ کشور آن را پذیرفته اند. اهداف توسعه هزاره، مجموعه ای از هشت هدف توسعه بین المللی می باشد که باید تا سال ۲۰۱۵ تأمین شوند. همه این اهداف به نحوی مرتبط با سلامت جسمی، روانی و رفاه اجتماعی هستند.
هدف هشتم اعلامیه هزاره، افزایش مشارکت جهانی برای توسعه و پیشرفت است که بخش ۵ هدف مذکور به طور خاص متمرکز بر همکاری جهانی برای دسترسی به داروهای ضروری است، این هدف عبارت است از «همکاری با شرکت های داروسازی و ایجاد دسترسی به داروهای ضروری در کشورهای در حال توسعه».۳۵
از زمان تصویب اهداف توسعه هزاره، برخی کشورها پیشرفت های قابل توجهی در جهت افزایش دسترسی به داروهای ضروری برای مبارزه با ایدز، مالاریا و سل داشته اند. با وجود این، سازمان ملل متحد در گزارش خود در سال ۲۰۱۲ در خصوص دستیابی به این اهداف اشاره کرد که در دسترس بودن و مقرون به صرفه بودن داروهای ضروری هنوز یک چالش می باشد. در این گزارش همچنین اشاره شد، که انعطاف های تریپس تولید محلی و واردات داروهای ضروری را تسهیل می کند؛ اما استفاده از این انعطاف ها می تواند با موافقت نامه های آزاد تجاری منطقه ای یا دوجانبه منع شوند.۳۶
گزارش ۲۰۱۲، «کارگروه اهداف هزاره محقق نشده»۳۷ با حضور بیش از ۲۰ آژانس سازمان ملل و سازمان تجارت جهانی تهیه شده است. «کارگروه اهداف هزاره محقق نشده» برای بهبود نظارت بر هدف ۸ اعلامیه هزاره تهیه شده است. این گزارش انجام اقدامات زیر را برای افزایش دسترسی به داروهای ضروری توصیه می کند:
– جامعه بین المللی باید با کشورهای در حال توسعه در زمینه افزایش در دسترس بودن و استفاده از داروها، ارائه این داروها با هزینه کم و یا بدون هزینه به افراد فقیر از طریق سیستم بهداشت، همکاری کند.
– جامعه بین المللی، باید همکاریش را برای حمایت از تولید داخلی داروهای ژنریک، در کشورهای در حال توسعه تقویت کنند.
– جامعه بین المللی باید صنعت داروسازی را به استفاده از قراردادهای لیسانس اختیاری و ثبت اختراع تشویق کند.
– کشورهای در حال توسعه باید با دقت تأثیرات ناسازگار مقررات تریپس پلاس بر دسترسی به داروها را مورد ارزیابی قرار بدهند.
– جامعه بین المللی باید به حمایت از تلاش برای تقویت ظرفیت نظارتی کشورهای در حال توسعه، برای نظارت بر کیفیت داروها ادامه دهد.
– جامعه بین المللی باید تلاش برای افزایش بودجه در تحقیق و توسعه داروهای جدید را ادامه دهد.»۳۸
یکی از همکاری های بین المللی که کشورها در سال های ابتدایی بعد از تصویب موافقت نامه تریپس، در رابطه با تأثیر مالکیت فکری، بهداشت عمومی و تجارت بر یکدیگر داشتند، دستورالعملی است که در پنجاه و دومین مجمع عمومی سازمان بهداشت جهانی، با هدف نظارت بر تأثیر تریپس و کمک به کشورهای عضو برای توسعه سیاست های بهداشتی مناسب و کاهش تأثیرات منفی موافقت نامه های تجاری، تهیه شده است.۳۹ سالانه مجمع گزارشاتی در رابطه با مالکیت فکری، بهداشت عمومی و تجارت ارائه می دهد و تصمیماتی را در این زمینه به تصویب می رساند.
در سال ۲۰۰۳ نیز کمیسیون حقوق مالکیت فکری، نوآوری و بهداشت عمومی۴۰ تأسیس شد؛ که هدف آن جمع آوری داده ها و طرح های پیشنهادی و ارائه تجزیه و تحلیل کارآمد از حقوق مالکیت فکری، نوآوری و بهداشت عمومی، و بررسی ارتباط بین این عوامل است. همچنین مقرر شده بود که کمیسیون تأثیر تولید داروهای جدید بر کشورهای در حال توسعه را بررسی کند.کمیسیون در سال ۲۰۰۶ گزارش نهایی خود را در خصوص چگونگی افزایش نوآوری و بهبود دسترسی به فن آوری های پزشکی در کشورهای در حال توسعه، منتشر کرد. این گزارش بیش از ۵۰ توصیه در این خصوص ارائه کرده است که مورد توجه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته و سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت. توصیه ها شامل مسئله نوآوری، سیاست های تحقیق و توسعه، سیستم های ارائه بهداشت، نقش اختراعات ثبت شده، حمایت از داده های آزمایش های بالینی، مدیریت مالکیت فکری، انعطاف های تریپس، کارآمد و سالم بودن داروها و در نهایت تأثیر موافقت نامه های آزاد تجاری بر دسترسی به داروها می باشد.۴۱
این روند ها منجر به تصویب استراتژی جهانی و طرح اقدام در مورد بهداشت جهانی، نوآوری و مالکیت فکری در سال ۲۰۱۱ در ساز
م
ان بهداشت جهانی شد.۴۲ اهداف اساسی این استراتژی ترویج تفکرات جدید در زمینه نوآوری و دسترسی به داروها، افزایش تحقیق و توسعه در خصوص بیماری هایی که کشورهای در حال توسعه را تحت تأثیر خود قرار داده و پیشنهاد موضوعات و اولویت ها برای تحقیق و توسعه و بهبود دسترسی به فن آوری های پزشکی می باشند.۴۳ به موجب این استراتژی، اگرچه حقوق مالکیت فکری یک انگیزه مهم برای توسعه محصولات بهداشتی جدید می باشد اما این انگیزه در کشورهایی که قدرت پرداخت مردم کم است، برای توسعه محصولات بهداشتی مورد نیاز برای مبارزه با بیماری ها کافی نمی باشد. در نهایت کشورهای عضو توافق کردند که این استراتژی، باید برنامه های مالکیت فکری را در راستای به حداکثر رساندن نوآوری های مرتبط با بهداشت و سلامت تشویق و حمایت کند.
یکی دیگر از اسناد بین المللی که در زمینه حق بر سلامت راهکارهای حمایتی ارائه کرده است، موافقت نامه در خصوص جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری می باشد، که در مورد اثر حقوق مالکیت فکری بر بهداشت و سلامت راهکارهایی را ارائه داده است، که متعاقب آن با تصویب اعلامیه دوحه در خصوص بهداشت عمومی و مالکیت فکری، کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی در جهت تسهیل کاربرد انعطاف های تریپس در زمینه بهداشت عمومی گام نهاده اند؛ که به دلیل اهمیت بحث در بخش جداگانه بدان پرداخته شده است.
بند اول: موافقت نامه تریپس
حمایت از اختراعات یکی از دلایل قیمت بالای داروها می باشد، که در دسترس بودن داروهای ضروری را در کشورهای در حال توسعه محدودکرده است. انعقاد موافقت نامه تریپس در سال ۱۹۹۴ در مذاکرات دور اروگوئه، باعث افزایش نگرانی ها در خصوص تأثیر حمایت از اختراعات بر دسترسی به داروها شد، زیرا تریپس حداقل استاندارد هایی را برای حمایت ازحقوق مالکیت فکری تنظیم کرده بود؛ از جمله لزوم حمایت از حقوق مالکیت فکری در تمام حوزه های تکنولوژیک که شامل حمایت از اختراعات برای محصولات دارویی نیز می شد.۴۴
قبل از انعقاد موافقت نامه تریپس، کشورها در تنظیم شرایط مورد دل خواه خود برای ثبت اختراع، آزاد بودند. بسیاری از کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه، ثبت اختراع برای محصولات دارویی را در زمینه سیاست های عمومی، منع کرده بودند. در برخی کشورها نیز فقط ثبت اختراع «روش» برای محصولات دارویی امکان پذیر بود.۴۵ بنابراین مشکلات بیشتری برای کشورهای در حال توسعه در به دست آوردن داروهای مقرون به صرفه ایجاد شد.
با این حال، اصول و اهداف موافقت نامه تریپس که در مواد ۷ و ۸ آن بیان شده است به کشورهای عضو امکان می دهد تا سیاست ها و قوانین ملی ثبت اختراع خود را در راستای حمایت از نیازهای عمومی از جمله حق بهداشت به کار گیرند. ماده ۷ تریپس درخصوص اهداف بیان می کند که «حمایت از حقوق مالکیت فکری و اجرای این حقوق، باید به توسعه ابداعات تکنولوژیک، انتقال وگسترش فن آوری و استفاده متقابل تولیدکنندگان و مصرف کنندگان دانش فنی، کمک کند؛ و به گونه ای صورت گیردکه به رفاه اقتصادی، اجتماعی و توازن میان حقوق و تعهدات منجر شود». علاوه بر این، اصولی که در ماده ۸ نیز آمده است صراحتا بیان می کند که «اعضای سازمان تجارت جهانی باید اقدامات لازم برای حمایت از بهداشت عمومی، تغذیه و گسترش منافع عمومی اتخاذ کنند، به شرطی که این اقدامات مطابق با مفاد تریپس باشند».
این مقررات باید برای ایجاد تعادل بین اهداف بهداشت عمومی و تعهد به حمایت از حق ثبت اختراع، به کار گرفته شوند. به غیر از شرایط عمومی انعطاف ها که در مواد ۷ و ۸ بیان شد، استثنائات معینی نیز در رابطه با اختراعات در بند ۲ و۳ ماده ۲۷ وجود دارد،که به کشورهای عضو اجازه می دهد حق ثبت را برای برخی از نوآوری ها رد کنند، از جمله مواردی که باعث صدمه زدن به انسان، حیوان و یا گیاه می شود و همچنین روش های تشخیص، درمان و جراحی.
علاوه بر این، در مواد ۳۰ و ۳۱ نیز استثنائاتی در رابطه با اختراعات دیده می شود. ماده ۳۰ بیان می کندکه کشورها می توانند «استثنائات محدودی» را در مورد حقوق انحصاری ناشی از ثبت اختراع، تحت شرایط معینی، اعمال کنند. ماده ۳۱ نیز در رابطه با محصولات دارویی و دسترسی به داروها، استثنائات مهمی درنظر گرفته است. برای مثال، اعطای لیسانس اجباری توسط کشورهای عضو تحت شرایط معین. لیسانس اجباری می تواند ابزار مناسبی برای کشورهای درحال توسعه برای تامین نیازهای بهداشت عمومی آنها باشد.
موافقت نامه تریپس علاوه بر در نظر گرفتن انعطاف ها، درخصوص موضوعاتی که در زمان لازم الاجرا شدن تریپس در حوزه عمومی قرار گرفته بودند به کار گرفته نشد. به عبارت دیگر، ترکیبات دارویی که قبل از اجرایی شدن تریپس وارد رقابت ژنریک شده بودند، شامل انحصار حق ثبت اختراع نشدند. مهمتر اینکه، این گروه از ترکیبات شامل بسیاری از محصولات در لیست داروهای ضروری می باشند.۴۶ علاوه بر این، مقررات تریپس بر اساس زمان بندی متفاوتی لازم الاجرا شده است. برای کشورهای توسعه یافته، این تعهدات در ابتدای سال ۱۹۹۶ اجرایی شدند. به کشورهای درحال توسعه نیز اجازه داده شد انجام بسیاری از مقررات را تا سال ۲۰۰۰ به تأخیر بیاندازند و حمایت از برخی محصولات که قبل از لازم الاجرا شدن تریپس هیچ حمایتی از آنها نمی شد، از جمله محصولات دارویی، را تا سال ۲۰۰۵ به تأخیر اندازند.۴۷ کشورهای کمتر توسعه یافته نیز تا سال۲۰۰۶ در اولین دوره گذار بودند،۴۸ سپس این دوره در رابطه با تعهدات کلی تا سال ۲۰۱۳ و اخیراً با تصویب شورای ت
ریپس و نشست وزرای اقتصادی کشورهای سازمان تجارت جهانی دوباره این مدت تا سال ۲۰۲۱ تمدید شده است،۴۹ و در رابطه با محصولات دارویی این دوره تا سال ۲۰۱۶ تمدید شد،۵۰ با این وجود در ۲۰ فوریه ۲۰۱۵ نیز درخواستی توسط کشور بنگلادش به نمایندگی از کشورهای کمتر توسعه یافته مبنی بر تمدید دوره در خصوص اختراعات دارویی ارائه و اظهار شده است که در نظر گرفتن معافیت عمومی تا سال ۲۰۲۱ برای پاسخگویی به نیاز های بهداشت عمومی آن ها کافی نمی باشد،۵۱ در حالی که تمدید دوره گذار تا سال ۲۰۲۱ معافیت عمومی است که برای همه جنبه های مالکیت فکری در نظر گرفته شده است و همه محصولات از جمله محصولات دارویی را نیز دربر می گیرد. کشورهای نپال، چین، هند، برزیل و همچنین اتحادیه اروپا، از این پیشنهاد حمایت کردند، و اعلام شد که در جلسه بعدی شورای تریپس در مورد این موضوع بحث خواهد شد.۵۲- ۵۳
نقاط عطف موافقت نامه تریپس و بهداشت عمومی عبارت اند از:
۲۰۰۰-