شرایط زیست محیطی

دانلود پایان نامه

فقط تعداد معدودی از گیاهان کاملا متحمل به شوری محصول قابل قبولی میدهند
>16
شوری زیاد
2-4-1- 4- موادآلی خاک
خاک حاصلخیز یکی از اجزای ضروری زیست بوم ها بشمار می آید زیرا انعکاس دهنده سازوکارهای آنهاست و در داخل آن همه واکنش های زیست زمین شیمیایی اجزای مختلف زیست بوم تلفیق شده اند. PH، نیتروژن، ظرفیت تبادل کاتیونی، مواد سمی و موادآلی شاخص های کیفیت شیمیایی خاک هستند. اما در میان عوامل ذکر شده، مواد آلی خاک به عنوان شاخص اصلی کیفیت خاک مطرح است(خداشناس و همکاران، 129:1390). تحقیقات فراوان نشان داده است که مواد آلی خاک منبع غذا و انرژی برای ریزجانداران هستند، و از این رو کمیت و کیفیت مواد آلی از جمله عواملی هستند که در تشدید فعالیت های زیستی خاک تاثیر دارند(رئیسی و آقابابایی، 863:1390) و نقش مهمی را در رشد گیاهان ایفا می کنند. درواقع، اهمیت مواد آلی به تاثیر آن در بهبود خصوصیات فیزیکی خاک، حفظ آب و افزایش قابلیت استفاده عناصر غذایی می باشد. ماده آلی خاک اثرات منفی محیط زیست را کاهش داده و کیفیت خاک را افزایش می دهد(سماوات، 2:1389). میزان موادآلی خاک را با استفاده از درصد کربن آلی(OC) می سنجند که گروه بندی آن به قرار جدول زیر است (http://www.areo.ir):
جدول(2-4): گروه بندی مواد آلی خاک
گروه کربن آلی خاک
میزان
4/0 درصد – 0
مواد آلی خاک خیلی کم است
7/0 در صد – 4/0 در صد
مواد آلی خاک کم است
1 در صد – 7/0 در صد
مواد آلی خاک متوسط است
2 تا 1 در صد
مواد آلی خاک زیاد است
بیش از 2 درصد
مواد آلی خاک خیلی زیاد است
2-4-1- 5- فرسایش خاک
فرسایش خاک یک معضل برای کشاورزی در نواحی نیمه خشک می باشد و به علت اثرات دراز مدتش بر روی حاصلخیزی خاک و کشاورزی پایدار، از اهمیت زیادی برخودار است(زنگی آبادی و همکاران، 744:1389). خسارت عمده فرسایش، نمود خود را درکاهش حاصلخیزی خاک نشان می دهد. بنابراین میزان محصول در خاک های تحت فرسایش، کاهش می یابد زیرا رشد محصول تحت تاثیر رطوبت و حاصلخیز ی خاک بوده و تخریب ساختمان خاک به کمبود آب، مواد غذایی، هوا و گرما منجر می شود. با گسترش فرسایش خاک در یک منطقه، خاک سطحی بطور مستمر از دسترس خارج می شود. بنابراین، با هدر رفتن مواد غذایی(نیتروژن، فسفر، پتاسیم و سایر عناصرکمیاب)، حاصلخیزی خاک و تولیدات گیاهی کاهش می یابد؛ پس تولید محصول رابطه منفی با شدت فرسایش دارد(کهنه شهری و صادقی، 89:1384). عوامل موثر در فرایند فرسایش را می توان در دو محور: 1. شرایط زیست محیطی 2. خصوصیات خاک از نظر مهندسی تقسیم کرد. از نظر شرایط زیست محیطی خصوصیات بارش، دربرگیرنده: شکل بارندگی، شدت بارندگی، قطر قطرات باران و انرژی جنبشی باران در خور توجه است. از نظر خصوصیات خاک نیز دو مشخصه اصلی خاک در برگیرنده: نوع کانی های تشکیل دهنده و پایداری ساختار خاک می تواند به عنوان معیارهای اصلی در بررسی فرسایش پذیری خاک مورد توجه قرار گیرد(اوحدی، 284:1379-285). روند افزایش فرسایش خاک در ایران نگران کننده است. این رقم در سال 1330 معادل 5/0 میلیارد تن درسال، در سال 1340 برابر 75/0 میلیارد تن، در سال 1350 معادل 1 میلیارد تن، در سال 1360 معادل 5/1 میلیارد تن، در سال 1372 برابر 2/2-2 میلیارد تن و در سال 1380 معادل 5 میلیارد تن در سال بود(نجفی و زاهدی، 88:1384). سازمان خواروبار جهانی(FAO) در سال 1994 با بررسی وضعیت فرسایش در اراضی و عرصه های کشاورزی ایران را شدید دانسته است و مقدار سالانه فرسایش کشور در 44 درصد از سطح اراضی را بیش از 10 تن در هکتار تعیین کرده است (http://www.soiliran.org).
2-4-1- 6- ارزیابی تناسب اراضی
یکی از عوامل اصلی و شناخته شـده توسـعه پایـدار کشـاورزی، بکـار گرفتن اراضی به تناسب پتانسیل آنها برای مناسبترین نـوع بهـره وری است که اصطلاحا بـه آن تناسـب اراضـی یـا (Land suitability) می گویند(علائی و محمودی، 1:1384). ارزیابی تناسب اراضی، اطلاعات مفید ی را در خصوص میزان بازدهی کشت محصولات مختلف و مناسبترین مکان برای تولید هر محصول، جهت مدیریت متمرکز منابع و برنام هریزی الگوی کشت مناسب منطقه، در اختیار ما قرار می دهد(باقرزاده و همکاران، 51:1391). ارزیابی تناسب اراضی می تواند برای تعیین سازگاری اراضی برای یک نوع خاص از انواع استفاده به کار برده شود(شاهرخ و همکاران، 38:1390). در مطالعه تناسب اراضی، اصولا اراضی به چندین کلاس بر اساس روش های مختلف تقسیم می گردند که یکی از آن روش ها بشرح زیر می باشد:
1- کلاس 1 یا اراضی با تناسب و استعداد زیاد که با علامت مشخصه S1 نشان داده می شود و دارای محدودیت بسیار ناچیزی بوده که در تولید اثر زیادی ندارد.
2- کلاس2 یا اراضی با استعداد و تناسب متوسط که با علامت S2 نشان داده می شود و دارای محدودیت در حد متوسط است و بر راندمان تولید اثر منفی دارد.
3- کلاس 3 یا اراضی با استعداد و تناسب کم که با علامت مشخصه S3 نشان داده می شود و دارای محدودیت زیاد است.
4- کلاس 4 یا اراضی با استعداد و تناسب خیلی کم و محدود که با علامت مشخصه S4 نشان داده می شود که دارای محدودیت زیادی است که هزینه زیادی را جهت رفع محدودیت می برد..

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه با کلید واژهدادرسی عادلانه