شرایط تحقق

دانلود پایان نامه

17- قول قابلهی ثقه در تصدیق ادعای زن مطلّقه به وجود حمل پذیرفته شده است.
6ـ تعدّد:
فقهاء در برخی از موارد، تعدد را در خبره شرط دانسته و در مواردی نیز معتقدند خبرهی واحد کفایت می کند.
6ـ1 موارد اشتراط تعدّد:
1ـ قبلاً گفته شد که در مترجم عدالت و تعدد شرط است، البته برخی احتمال دادهاند که «شاید کفایت کند مترجم ثقه، اگر چه واحد غیرعدل باشد.
2ـ برای اثبات اجتهاد یا اعلمیت مجتهد، دو نفر عادل از اهل خبره باید شهادت دهند. شهادت عدل واحد را نیز فقهاء بعید ندانسته و به عنوان یک احتمال مطرح کردهاند.
3ـ در اهل خبرهای که برای تشخیص حوامل (شتران حامله)، جهت پرداخت دیه به ایشان مراجعه میشود گفته شده: «اعتبارتعدد آنان به احتیاط نزدیکتراست، پس بهتر آن است که به تشخیص یک نفر اکتفاء نکنند».
برخی از فقهاء نیز به طور کلی و بدون قید «تعدد» تنها به رجوع به عارف (خبره)در تشخیص حامله بودن شتران اشاره کردهاند.
4ـ برای تشخیص فلسدار بودن ماهی (برای حکم به حلیت) دو نفر عادل خبره باید شهادت دهند.
5ـ با خبر دو رصدی (منجم) عادل به مکث در کسوف، نماز را میتوان به صورت ادا اقامه کرد.
6ـ در اثبات عیوب جذام و برص در زن که مجوز فسخ نکاح است به دو نفر خبره باید مراجعه کرد. بعضی از فقهاء به جهت این که اخبار اهل خبره را از باب شهادت دانسته، تعدد را درآن معتبر میدانند.
7ـ در تعیین کفارهی صید، همانطور که قبلاً بیان شد طبق حکم قرآن باید به دو نفر عادل خبره مراجعه شود.
8ـ دراثبات شرایط تحقق رضاع، قول اهل خبره میتواند ملاک باشد. اکثر فقهاء بنابر اقوی تعدد (و عدالت )در خبره را شرط دانستهاند.
9ـ برای تشخیص مرض مخوّف باید به دو نفر پزشک عادل مراجعه کرد.
10ـ در مقوّم (کارشناس تعیین قیمت) نیز تعدد (و عدالت) شرط است. البته برخی به شرط امین و مورد اعتماد بودن مقوم، واحد بودن او را کافی دانسته و رجوع به دو مقوم را (به ویژه در خصوص غبن و نزاع) احتیاط مستحب میدانند.
6ـ2 موارد عدم اشتراط تعدّد (اکتفاء به واحد):
برای تشخیص قبله جایز است به عدل عارف (خبره) به ادلهی قبله مراجعه کرد. «اگر چه قول خبره استناد به حدس داشته باشد، از باب حجیت قول اهل خبره اکتفاء به خبرهی واحد بعید نیست، پس تعدد در آن معتبر نمیباشد».
مرجع در تعیین و تشخیص ضرر روزه … قول عارف (خبره) است.
گاه از قول خبرهی واحد (عادل) ظن حاصل شده، اما حکم شرعی ثابت نمیشود، مانند رؤیت هلال توسط خبرهی واحد عادل (منجم).
برای تشخیص ضرر آب برای وضو « قول عارف (خبره) فاسق به خاطر حصول ظن به ضرر کفایت میکند».
5-در هنگام شک در حیات یا موت طفل تازه به دنیا آمده (برای ارث)، باید به قول عارف (خبره) رجوع کرد.
6-در اندازهگیری نقشههای هندسی، شهادت خبیر(کارشناس) واحد کفایت میکند.
7-کسوف و خسوف با اخبار رصدی (منجم)، (چنانچه به صدق گفتارش اطمینان حاصل شود) ثابت میشود.
8-تخمین مقدار میوهی نخل و انگور برای پرداخت زکات توسط «خبرهی عادل» صحیح است. به طور کلی در خارص(تخمینزنندهی میوه) «گروهی گفتهاند کفایت میکند خارص واحد باشد و گروهی دیگر معتقدند ناگزیر باید دو نفر خارص باشند». شیخ طوسی نیز احتیاط را در قول به تعدد خارص میداند.
9-در جایی که فقهاء شرایط قاسم (کارشناس تقسیم اموال) را برشمردهاند، از تعدد سخنی به میان نیاوردهاند. بنابراین به نظر میرسد که در قاسم چه قاسم منصوب از جانب امام و چه قاسمی که با تراضی طرفین تعیین میشود، تعدد شرط نیست.
شیـخ طوسـی دراینباره ابتدا بیان میکنـد: «اکتفاء بر قاسم واحــد جایــز است»، اما در ادامـه میفرماید: «اگر قسمت نیازی به تقویم نداشت بلکه تعدیـل سهام کافــی بـود ، قاسم واحد کفایت میکند و اگر در آن نیاز به تقویم و ردّ وجود داشت، پس ناگزیر باید دو قاسم تعیین کرد، برای اینکه تقویم احتیاج به دو مقوّم دارد».

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   هوشیاری