حفظ کرامت انسانی

دانلود پایان نامه

لباس مایه زینت و آرامش است، همسر و فرزند نیز مایه زینت و آرامش خانواده‌اند.
لباس عیوب انسان را می‌پوشاند هر یک از زن و مرد نیز باید عیوب و نارسایی‌های یکدیگر را بپوشانند.
لباس انسان را از سرما و گرما حفظ می‌کند وجود همسر نیز کانون خانواده را گرم و زندگی را از سردی می‌رهاند.
دوری از لباس، مایه رسوایی است. دوری از ازدواج و همسر نیز سبب انحراف و رسوایی انسان می‌گردد.
در هوای سرد لباس ضخیم و در هوای گرم لباس نازک استفاده می‌شود هر یک از دو همسر نیز باید اخلاق و رفتار خود را متناسب بانیاز روحی طرف مقابل تنظیم کند، اگر مرد عصبانی است زن با لطافت با او برخورد کند و اگر زن خسته است، مرد با او مدارا کند.
انسان باید لباس خود را از آلودگی حفظ کند هر یک از دو همسر نیز باید دیگری را از آلوده شدن به گناه حفظ نماید.
مساله مهم دیگری که در فرهنگ اسلامی‌مطرح است رعایت حرمت‌ها و حفظ کرامت انسانی طرفین از سوی یکدیگر است لذا آموزه‌ای دینی به هیچ وجه اجازه نمی‌دهد حریم حرمت‌های اخلاقی در خانواده شکسته شود و عرض و آبروی دیگری در معرض مخاطره قرار گیرد. بر این اساس نخست در حرم امن خانه، زن ومرد را حامی‌و محافظ و پوشنده عیوب و نیز، به آبرو و زینت یکدیگر معرفی می‌کند و با تعابیری مثل هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ انْتُمْ لِباسٌ لَهُن آنان را از مکشوف ساختن اسرار و مسائل خاص خانواده در منظر و مرای دیگران باز می‌دارد و همچنین دیگران را از تعرض به این حریم منع و از تجسس در اموری که اختصاص به زوجین دارد بر حذر می‌دارد.
از این دیدگاه پاکدامنی و حفظ ارزش‌ها فقط از باب رعایت حقوق همسر نیست بلکه حقی الهی است.خویشتن داری و ارزش‌های اخلاقی نه‌تنها در مقام سلبی به معنای نبود و عدم صفات مذموم و نکوهیده است بلکه در معنای ایجابی یعنی دارا بودن فضایل اخلاقی نیز می‌باشد.
4-9-3. اخلاق نیکو
از جمله فضایل، اخلاق پسندیده است که متخلق بودن به اخلاق نیکو برای هر یک از طرفین لازم است. برخی از مفسران مقصود از آیه فیهِنَّ خَیراتٌ حِسان (الرحمن، 70)؛ در آن (باغ‏هاى بهشت) همسرانى خوش صورت و نیکو سیرت است، را افراد نیک منش، زیبا رو و زیبا سیرت دانسته، مقصود از احسان را غیر از زیبایی چهره، زیبایی سیرت بیان داشته، خوش خلقی را برترین مصداق آن دانسته‌اند. (طباطبایی، ج11، 1374) دو فردی که در سراسر زندگی می‌یابد یکدیگر را کنار هم نظاره گر باشند، اگر یک یا هردو‌ی آنان خوش خلق نباشند، خیلی زود ساختار زندگی شان گسسته می‌شود. البته اگر این رفتارملکه نشده باشند و بد رفتاری و سوء خلق برای لحظاتی زمام نفس افراد را از دستشان بریابد، هم چنان تحمل پذیر است اما آنجا که بدخلقی، صفت راسخ و ماندگار نفسانی فرد شود مقابله با آن بسیار دشوار خواهد بود.
حسن خلق یکی از ارکان مهم ایمان است و به همین دلیل بد اخلاقی فرد نشانه‌ای از ضعف ایمان او نیز محسوب می‌شود و درجات ایمان افراد به حسن خلق آن‌ها مربوط می‌گردد. بنابراین اخلاق نامناسب موجب می‌شود فرد در ویژگی ایمان نیز ناقص باشد. پس حسن خلق شرطی لازم و ملاکی مطلق برای انتخاب و پی‌ریزی ساختار خانواده می‌باشد. بنابراین اگر فردی از حسن خلق در حد مناسب برخوردار نباشد فاقد شرایط لازم محسوب می‌شود اولیای دین (ع) به صراحت از بنای خانواده با افراد بد اخلاق نهی کرده‌اند. در آموزه‌های دینی نیز بیان شده که کاملترین مومنان از حیث ایمان خوش رفتارترین آن‌هاست و شایسته ترین آن‌هایی هستند که بازن هایشان خوش‌رفتارترند. (نهج الفصاحه، 1385) در مورد خوش رفتاری زنان نیز فرموده اند: جهاد المراه حسن التبعل (حرالعاملی، 1414، باب جهاد)
4-9-4. برخی ارزشهای دیگر
در بررسی برخی از داستان واره‌های قرآنی می‌توان به استخراج پاره‌ای دیگر از معیار‌های شایستگی‌های اخلاقی پرداخت. چنان‌چه درسوره مبارکه قصص آیات 23تا28 ، درحالی که محور اصلی طرح ماجرا بیانی از مقدمات رسالت است اما در کنار آن نکات درس آموزی درباره معیار‌های همسر شایسته به دست می‌اید. دختران شعیب ضمن حضور در اجتماع مردان (علاوه بر اینکه تنها نیستند) از اختلاط و هم دوشی با آنان –که مستلزم شکستن حریم الهی است اجتناب کرده‌اند وَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ… لا نَسْقی‏ حَتَّى یصْدِرَ الرِّعاءُ همچنین صفاتی از قبیل رعایت ازرم و حیا در ارتباطشان فَجاءَتْهُ احْداهُما تَمْشی‏ عَلَى اسْتِحْیاءٍ که در مورد منش دختر شعیب (ع) آمده است.
دیگر آن‌ که موسی (ع) که جوانی تنها است هنگام گفتگو بی آن‌که تحت تاثیر نفس قرار بگیرد با کمال عفت و پاکدامنی به گفتگویی کوتاه و خلاصه با آنان می‌پردازد قالَ ما خَطْبُکُما و حمایت از زنان را یک ارزش انسانی می‌شمارد وهمینکه دلیل منطقی آن دو را شنید بدون هیچ گونه پرسش و درخواستی و با وجود مشکلات شخصی وخستگی شدید بی درنگ به رفع خواسته آنان همت می‌گمارد روح فتوت و جوانمردی در رفتار موسی با یاری رساندن با و جود خستگی و گرسنگی زیاد و آن هم بی هیچ چشمداشت مادی موج می‌زند و او با این کار نشان داد که انسانی بزرگ و با فتوت است.
هم در برخورد اولیه و هم در هنگام برگشت، علاوه بر صفات عفت و پاکدامنی، موسی به امانت داری ستوده شده و بی‌تردید همین صفات اخلاقی است که در پیشنهاد شعیب (ع) نسبت به ازدواج او با یکی از دخترانش موثر می‌افتد. زیرا او فردی صالح و شایسته و برخوردار از سجایای اخلاقی است و هم کفو و شایسته فرزند خود می‌یابد.
4-10. شرافت خانوادگی (محیط خانوادگی سالم)
درمنابع دینی سفارش شده که از خانواده هم شان (و همتای) خود زن بگیرید و به آنان زن بدهید. برای شناخت وگزینش فرد شایسته، شرافت و اصالت خانوادگی شرط بسیار مهم و حیاتی است. خانواده با فضیلت و متعهد نقش والایی در تربیت و سازندگی فرزندان خویش دارد تاثیرات خانواده هم از لحاظ روحی و هم از لحاظ جسمانی دارای اهمیت است. در توصیه به شایستگی خانواده، سفارش شده که با خانواده خوب و شایسته وصلت کنید زیرا عرق بمعنی ژن هاوبه لسان معمول، رگ و ریشه اثر دارد. همچنین گفته شده که زنان، فرزندانی همانند برادران و خواهران خود به دنیا می اورند. (کلینی، ج3، 1388)
پدر و مادر فرد باید از افرادی باشد که پای‌بند به اصول اخلاقی باشند زیرا چنان‌چه پدر و مادر به وظایف خود آشنا باشد و به این وظیفه خود به نحو صحیح عمل نماید انتظار می‌رود فرزندی هم که در چنین محیطی تربیت شود نیز در اثر تربیت صحیح وظیفه شناس گردد و اگر پدر یا مادر پای‌بند اصول اخلاقی نباشد فرزند هم از آن‌ها متاثر شده، در زندگی آینده او اثر خواهد گذاشت چنان‌چه گفته شده اگر سرزمین خانه پاک باشد زمینه‌ساز پرورش نسلی پاکیزه می‌شود و اگر ناپاک باشد زمینه‌ساز فساد خواهد بود وَ الْبَلَدُ الطَّیبُ یخْرُجُ نَباتُهُ بِاذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذی خَبُثَ لا یخْرُجُ الا نَکِدا (اعراف، 58) و سرزمین پاک روییدنیش به اذن خدایش بیرون مى‏آید و آن‌که ناپاک است (گیاهش) جز اندکى ناچیز بیرون نمى‏آید. در تفسیر ذیل آیه فوق چنین آمده است که بنیه انسانی و صفات درونی او در اعمالش اثر دارد اما تنها به نحو اقتضانه به نحو علیت تامه. (طباطبایی، ج 13، 1374)
با دیدگاهی وسیع تربه آیه فوق شاید بتوان یکی از مصادق سرزمین پاک را که محصول پاک می‌دهد، خانواده پاک دانست (قرائتی، ج 8، 1382) در خانواده‌های اصیل و شریف کمتر اتفاق می افتد که فرزندان ناصالح و نانجیب پرورانیده شوند و در خانواده‌های غیر اصل و ناصالح کمتر اتفاق می افتد که فرزندان صالح و نجیب، پرورش یابند، خانواده خوب و سالم و شایسته، زمینه بسیار مناسبی برای پرورش فرزندان سالم و خوب و شایسته دست و خانواده بد و ناشایسته و ناسالم، زمینه بسیار مناسب برای پیدایش و بار آمدن فرزندان نا سالم و بد و ناشایسته است. هم چنان که در توصیه ای از سبزه در لجن‌زار یعنی زن زیبایی که در مکان نامناسبی رشد کرده و از اصالت خانوادگی برخوردار نیست پرهیز شده است.
همان‌طور که در ابتدای مبحث معیار بیان شد معیارهای نسبی (فرعی) چنان‌چه با معیارهای مطلق تزاحم پیدا کند تقدم با معیار‌های مطلق خواهد بود.
برخی صفات دیگر ذیل ملاکهای شخصیتی، زیستی، شناختی و اقتصادی در آموزه‌های دینی (بیشتر در احادیث و روایات) مورد نظر بوده و بیان می‌گردد. لیکن معیارهایی نسبی می باشند و پس از حصول ملاکهای مطلق، بررسی مورد توجه قرار می‌گیرند که به‌صورت گذرا به معدودی از آنان اشاره می‌شود.
در ویژگی‌های زیستی به صفاتی از قبیل سلامت، ‌فرزنداوری و زیبایی های ظاهری، سن و عدم ابتلا به بیماری های خاص توجه شده است.
در ویژگی‌های شناختی صفاتی همچون هوشمندی، حالات و رفتارهای مناسب، خوش‌رفتاری، سهل‌گیری و نرم‌خویی، امانتداری، محبت و دلسوزی، سپاسگزاری، صبر و بردباری در برابر مشکلات بیان شده است. همچنین به تکیه و توکل به خداوند در مشکلات، صبرورعایت پوشش ذیل این ویژگی توصیه گردیده است.
در توانایی‌های اقتصادی از مهارت‌های ویژه در اداره خانه، دوری از بخل، تمکن مالی لازم برای اداره خانواده می‌توان نام برد.
سلامت جسم و روان: چنان‌چه فردی به بیماری جسمی لاعلاج یا بیماری روانی شدید گرفتار باشد کارکرد‌ها و اهداف مورد نظر ازدواج تامین نخواهد شد. به همین جهت فق‌ها در مواردی از نقصان جسمانی و روانی، ازدواج را قابل فسخ می دانند. تدلیس در نکاح آن است که با اعمال متقلبانه نقص یا عیبی را که در یکی از زوجین هست پنهان کنندیا او را دارای صفت کمالی معرفی کنند که فاقد آن است. در اینگونه موارد فرد فریب خورده می‌تواند نکاح را فسخ کند (صفایی و امامی، 1378)
4-11. تشکیل ساختار در قاموس قرآن (میثاق غلیظ)

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع و ماخذ تحقیق :یادگیری اجتماعی