بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت ساخت

اگرچه معماران و مهندسین طراح، بهره برندگان اصلی سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) شناخته می­شوند، لیکن باید اذعان داشت که صنعت ساختمان­سازی جدید نیز در این زمینه بسیار ذینفع می­باشد. این قضیه بخصوص در پروژه­های ساختمان­سازی کشورهای توسعه یافته اروپایی و ایالات متحده آمریکا روز به روز از گستردگی بیشتری برخوردار شده است. سیستم BIM به پیمانکاران فرصتی خارق­العاده می­دهد تا قبل از شروع به شکافتن زمین پروژه، روشهای اجراء و وسایل مورد نیاز خود را برنامه­ریزی کنند.

با بهره­گیری از این سیستم، کل تیم اجرایی درگیر در پروژه شامل پیمانکار اصلی، پیمانکاران جزء و سازندگان پروژه می­توانند در کنار هم با استفاده از امکانات شبیه­سازی مجازی فرآیند ساخت، به تمرین توالی اجراء، تعیین محلهای داربست­ها، بالابرها و مدیریت سایت پروژه و … بپردازند و اثرات تصمیمات خود را قبل از شروع اجراء ارزیابی نمایند.

 

علاوه بر این، به سبب وجود مفهوم اطلاعات یا Information در سیستم BIM، مدل ساخته شده قابل توسعه در ورای ویژگیهای سه بعدی می­باشد. لازم به ذکر است که معماران از این ویژگی BIM به عنوان ابزاری جهت تبادل تصمیمات طراحی خود به دیگران استفاده می­کنند. به عبارتی در یک مدل سه بعدی BIM می­توان کل پروژه را در یک مدل بطور همزمان مشاهده نمود. در شکل (۲-۱۰) بکارگیری سیستم مدلسازی BIM در پروژه­های مدیریت ساخت به صورت شماتیک نشان داده شده است.

مفهوم Information در یک مدل BIM، علاوه بر سه بعد مسافت (طول و عرض و ارتفاع)، امکان اضافه کردن دو بعد دیگر را به مدل می­دهد. لازم به ذکر است که در این بین بعد چهارم شامل زمان و بعد پنجم شامل هزینه می­باشد. مفهوم موضوع اخیر، این است که مدیر ساخت می­تواند برنامه زمان­بندی CPM و اطلاعات تخمین هزینه پروژه را با مدل BIM مرتبط نماید. در نتیجه ارائه برنامه زمان­بندی و تخمین هزینه، در حین توسعه طراحی و در هر لحظه زمانی مورد نظر با استفاده از یک مدل BIM امکانپذیر خواهد بود.

یک مطلب دیگر:
وضعیت موجود طول عمر طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی

 

  • بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (ارتباط یک مدل BIM با تمامی جنبه­های AEC)

به کمک BIM یک پیمانکار قادر است فعالیتهای کاری پروژه را بهتر هماهنگ کند که نتیجه این امر را در یک جمله کلی به صورت زیر می­توان بیان نمود :

“ایجاد محیط کاری ایمن، با کمترین اشتباه، دوباره­کاری­ها و ضایعات و کسب بیشترین سود با صرف کمترین هزینه”

مزایای استفاده از سیستم BIM در طراحی و اجرای ساختمانها برای پیمانکاران آنقدر زیاد است که در صورت شناسایی دقیق این مزایا، بسیاری از آنها حاضر خواهند بود، حتی در صورت استفاده طراحان از نقشه­های دوبعدی CAD، آنها را با هزینه خودشان به BIM تبدیل نمایند. هزینه این کار با فرض مهیا بودن نرم­افزارها و اپراتورهای آموزش دیده، بین ۱/۰ تا ۵/۰ درصد قیمت کل پروژه خواهد بود. حتی اگر طراح، در ابتدای پروژه یک مدل BIM به پیمانکار تحویل دهد، بازهم توجیه خواهد داشت که پیمانکار یک نسخه مجزا از مدل، برای خود درست نماید. علت، این است که مدل تهیه شده توسط طراح، بیشتر روی فرآیند طراحی تکیه دارد، در صورتی که پیمانکار، نیازمند مدل اجرایی با تاکید بر فرآیند ساخت می­باشد. در بخشهای بعدی این پژوهش تلاش خواهد شد تا مزایا و پیش­نیازهای اساسی بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان در پروژه­های عمرانی، بطور کامل مورد بررسی قرار گیرد.