استراتژی های مدیریت ریسک

دانلود پایان نامه

3) استفاده از ابزارهای مالی و سرمایه گذاری در منابع آب کشاورزی؛
4) اجرای عملیات آبخیزداری و مرمت اکوسیستم های طبیعی؛ و
5) اتخاذ ترتیبات قانونی و تعیین نرخ واقعی آب (Palaniappan, et al.,2010:8).
2-4-3- وضعیت آب و هوایی
کشاورزی فعالیتی است که به شدت از متغیرهای آب و هوایی تاثیر می پذیرد (Environmental Adaptation Research Group,1997:3) و شرایط آب و هوایی هر جنبه ای از بخش کشاورزی را در بر می گیرد. آب و هوا اصطلاحی است که نوسانات فضای اطراف ما را بوسیله عناصر دمایی، بارش، رطوبت و باد مشخص می کند (Baede, et al.,2001:87) و به تغییرات جوی صورت گرفته در طول زمان اشاره دارد (Skoufias, et al.,2011:2). اثرات ناشی از تغییرات آب و هوایی بازده اقتصادی بخش کشاورزی را تعیین کرده و عملکرد تولید را مشخص می سازد (Wall &Smit,2005:114). درجه حرارت فصول و مقادیر بارش، رشد محصول را کنترل می کنند. مخاطرات آب و هوایی مانند؛ گرما، سرمازدگی، طوفان، سیل، تگرگ و خشکسالی سلامت دام و عملکرد محصول را تحت تاثیر قرار می دهند و تغییرات اقلیمی محصولات کشاورزی را در معرض بیماری و حمله حشرات قرار داده و در گسترش علف های هرز موثر واقع می گردند (NCDC,2010:1). شرایط آب و هوایی، کیفیت محصولات تولیدی را تعیین (CAGM,2010:1) و ارزش افزوده بخش کشاورزی را تحت تاثیر قرار می دهد. تنش های آب و هوایی میزان رطوبت موجود در خاک را کاهش می دهند و مکانیسم تبخیر و تعرق گیاهان را بهم می زنند (Cline,2008:24). عوامل استرس زای آب و هوایی نظیر؛ دمای محیط، رطوبت، تشعشع های حرارتی، رعد و برق، سرعت باد اثرات منفی بر سلامت دام داشته و عملکرد تولیدات دامی را کاهش می دهد (CAGM,2010:1). تغییرات آب و هوایی از طریق سیستم های اقتصادی سطوح قیمتی بازار را تغییر می دهد و به طور خودکار ترکیب محصولات کشاورزی و تقاضای مواد غذایی را تعیین می کند (Nelson, et al.,2009:4). بطورکلی، محققین تاثیرات تغییرات آب و هوایی بر بخش کشاورزی را در پنج مقوله طبقه بندی می کنند:
درجه حرارت هوا به طورمستقیم بر وضعیت گیاهان، حیوانات، آفات و منابع آب تاثیر گذار است. به عنوان مثال؛ تغییرات درجه حرارت بر نرخ رشد محصول، عملکرد دام، میزان آفات و بیماری، سطح آب در خاک و مخازن تاثیرگذار است.
– تغییرات بارش به عنوان مثال؛ میزان آب در دسترس گیاهان و حیوانات را تحت تاثیر قرار می دهد. تنش های ناشی از خشکسالی مکانیسم تامین علوفه برای حیوانات، منابع آب برای آبیاری، تولید آبزیان، حمل و نقل آبی محصولات را تغییر می دهد.
– تغییر در دی اکسید کربن در هوا نحوه رشد گیاهان و علف های هرز را تغییر داده و مکانیسم ورودی های اساسی فتوسنتز گیاهان را مختل می کند.
– بالا آمدن سطح دریا وضعیت بنادر را جهت حمل و نقل محصولات تغییر داده و طغیان رودخانه تولیدات کشاورزی را تخریب و مشاغل آبزی پروری را از بین می برد.
– تغییرات آب و هوایی مطلوبیت تولید و هزینه های کشت را تحت تاثیر قرار می دهد. ضمن اینکه فرصت هایی را نیز برای بخش کشاورزی بوجود می آورد (Keane, et al.,2009:3). مقاوم سازی بخش کشاورزی در برابر تغییرات آب و هوایی و اقلیمی از طریق اقدامات زیر قابل حصول است:
– تحولات تکنولوژیکی شامل؛ توسعه زراعی و اصلاح نباتات(بکارگیری انواع محصول جدید با قدرت سازگاری و تحمل بالا در برابر تغییرات حراراتی و میزان رطوبت)، توسعه سیستم های اطلاعات آب و هوایی(توسعه سیستم های هشدار دهنده و ارائه پیش بینی های آب و هوایی)و مدیریت نوآوری های کشاورزی(توسعه نوآوری های مدیریتی در بخش آب کشاورزی و تامین تجهیزات آبیاری جهت مقابله با خطرات کاهش رطوبت و خشکسالی).
– برنامه های دولت و بیمه گذاری شامل؛ برنامه های اعطای یارانه و حمایت از بخش کشاورزی(اصلاح برنامه های بیمه گذاری و اجرای استراتژی های مدیریت ریسک در سطح مزرعه)، توسعه بیمه های خصوصی(گسترش بیمه های خصوصی و کاهش خطرات مربوط به تغییرات آب و هوایی بر فرایند تولی، زیرساخت ها و درآمد کشاورزی)و برنامه های مدیریت منابع(سیاستگذاری و اجرای برنامه های حمایتی در سطح مزرعه و مدیریت منابع آب و خاک در برابر تغییرات آب و هوایی).
– شیوه های تولید کشاورزی شامل؛ تولید کشاورزی(تنوع محصول و دام و تغییر شدت تولید)، کاربری اراضی(اتخاذ شخم های حداقل و آیش جهت نگهداری رطوبت خاک و حفظ مواد مغذی و آلی)، آبیاری( اجرای شیوه های مناسب آبیاری برای مقابله با تغییرات آب و هوایی و خشکسالی) و عملیات کشاورزی(تغییر زمان بندی کشت و برداشت محصول).
– مدیریت مالی مزرعه شامل؛ بیمه محصولات(بیمه محصولات جهت کاهش خطرات تغییرات آب و هوایی)، تعیین نرخ تولید(تعیین راندمان محصول جهت کاهش خطرات تغییرات آب و هوایی) و درآمد خانوار کشاورزی(تنوع سازی درآمد خانوار روستای و کاهش خطرات ناشی از تغییرات آب و هوایی) ( Malcolm, et al.,2012:2).
2-4-4- عوامل زیستی(مفید و خسارت زا)
بخش کشاورزی تحت کنترل طیف گسترده ای از ویژگی های بیولوژیکی و منابع زیستی است (Osteen,et al.,2012:1). این ویژگی ها شامل جوامع گیاهی، حشرات گرده افشان، حیات وحش، آفات و خصوصیات ژنتیکی می شوند (Cleric,2009:3) که خدمات و همچنین مشکلاتی را برای رشد بهره وری بخش کشاورزی به همراه دارند. موجودات زنده و محیط غیرزنده با یک دیگر پیوندی جدایی ناپذیر دارند(صالحی و همکاران، 1:1386) و از طریق ایجاد خدمات و اختلالاتی زیست بوم بخش کشاورزی را تشکیل می دهند. درواقع، در تولید یک محصول کشاورزی موجودات زیادی ذی مدخلند: گیاهان مورد کشت، آفات و بیماری ها و علف های هرز، پرداتورها و پارازیت ها، گرده افشان ها و حشرات مفید، پرندگان و خزندگان و دوزیستان حشره خوار و میکروارگانیسم ها و غیره. متاسفانه فشار چرای مستمر(از بین رفتن بعضی گونه ها و غلبه برخی دیگر)، مصرف سموم و کودهای شیمیایی، تکیه بیش از حد بر ارقام اصلاح شده معدود، رشد جمعیت، فقر، نبود فرهنگ مناسب و در نتیجه رفتار نامناسب، گرایش های اقتصاد در توجه بیش از حد بازار و سیاست های موجود موجب تخریب تنوع زیستی و آسیب به کشاورزی شده و شرایط را برای ورود و غلبه گونه های بیگانه مهاجم آماده ساخته است(نجفی و زاهدی، 91:1384-92). مدیریت بیولوژیکی اکوسیستم های کشاورزی پایه ای برای ارتقای سیستم های استفاده از زمین و اهرمی جهت افزایش عملکرد زیست محیطی منابع خاک و آب است (FAO,2003:2). کنترل بیولوژیک مزارع در مدیریت گیاهان مهاجم و حشرات میکروبی موثر می باشد و زمینه های لازم را برای ریشه کنی علف های هرز و آفت زدایی محصول فراهم می آورد (Waage,2007:1). برنامه ریزی جهت کنترل منابع زیستی و حفظ تنوع بیولوژیکی مستلزم اتخاذ اقداماتی است که شامل موارد زیر می شود:
– اقدامات لازم جهت شناسایی گونه های زیستی و جانوری در سطح مزارع و تخمین ظرفیت های بیولوژیکی در بخش کشاورزی
– ارائه برنامه های آموزشی و ترویجی در مورد مزایای حفظ گونه های زیستی در سطح مزارع
– ایجاد بانک اطلاعاتی و تاسیس پایگاه داده های بیولوژیکی
– سرمایه گذاری در بخش پژوهش و تحقیقات و استفاده از متخصصین فعال در این بخش
– استفاده از دانش و تجربیات بومی کشاورزان در کنترل بیولوژیک محصولات کشاورزی
– تدوین سیاست های جامع جهت مدیریت یکپارچه منابع زیستی در بخش کشاورزی (CACP,1999:85).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   رفتارهای ضد اجتماعی