ارزش جهانی پول ایران از ۳۰۰سال پیش تا امروز

منابع تاریخی نشون میدن ارزش برابری پول ملی ایران با پول های معتبر جهانی در مقاطع تاریخی جور واجور به این توضیح بوده…

 

 

 

الف: در زمان شاه طهماسب صفوی، یعنی در سده شانزدهم میلادی، واحد پول ایران «شاهی» بود و هر ۲۰۰ شاهی برابر با یه «تومن». طبق مندرجات سفرنامه جنکینسون، در اون زمان هر شاهی با یه شیلینگ انگلیس برابر بود. هر پوند استرلینگ برابر با ۲۰ شیلینگه. پس، یه تومن ایران برابر بود با ۱۰ پوند انگلیس. یعنی، ارزش پول ایران ده برابر پول انگلیس بود.

 

در سده هیجدهم میلادی، ارزش تومن ایران به تدریج کم شد و ارزش پوند انگلیس افزایش. در نیمه اونّل سده نوزدهم میلادی، یعنی در دوران سلطنت فتحعلی شاه و محمد شاه قاجار، دو پوند استرلینگ برابر با یه تومن ایران شد. در این زمان یه پوند برابر بود با ۲۵ فرانک فرانسه و ۱۰ روپیه هند. یعنی، یه تومن ایران برابر بود با ۵/ ۱۲ فرانک فرانسه. در همین زمان، یه تومن ایران با دو دلار و پنجاه سنت آمریکا برابر بود.

 

پس از قحطی بزرگ ۱۲۸۸ ق. ارزش پول ایران سیر نزولی رو شروع کرد؛ با قتل ناصرالدین شاه (۱۸۹۳) این کاهش ادامه پیدا کرد و با انقلاب مشروطه (۱۹۰۵-۱۹۰۷) شدت گرفت. کمی قبل از قتل ناصرالدین شاه، در سال ۱۸۹۱ یه پوند استرلینگ برابر با ۵/ ۳۲ قران بود که، کمی پس از قتل ناصرالدین شاه، در سال ۱۸۹۴ به ۵/ ۴۸ قران رسید. ده قران برابر با یه تومن بود. یعنی در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه ارزش پوند بریتانیا ۲۵/ ۳ برابر تومن ایران و پس از قتل اون، در زمان سلطنت مظفرالدین شاه، حدود ۸۵/ ۴ برابر تومن ایران شد. پس از انقلاب مشروطه یه پوند برابر با ۶۰ قران بود یعنی ارزش پوند انگلیس شش برابر تومن ایران شد. در اواخر سده نوزدهم و اوائل سده بیستم میلادی، تا جنگ اونّل جهانی، یه پوند انگلیس تقریباً برابر با ۵ دلار آمریکا بود. پس، در دوران مظفرالدین شاه ارزش دلار آمریکا و تومن ایران تقریباً برابر بود.

 

در زمان سقوط رضا خان و ورود ارتش های متفقین به ایران (۱۳۲۰ ش.) دلار آمریکا تقریباً یک و نیم تومن ایران بود؛ یعنی با ۱۵ رالن می شد یه دلار خرید. در سال ۱۳۳۲، یعنی در اواخر دولت دکتر مصدق و زمان کودتای ۲۸ مرداد، یه دلار آمریکا برابر ۹۰ رال۷ ایران (۹ تومن) و یه پوند استرلینگ برابر با ۲۳ تومن بود. در آخر سلطنت محمدرضا پهلوی و در دوره ای که صادرات نفت خام در قله تارخی قرار داشت، یه دلار آمریکا تقریباً ۷ تومن ایران و یه پوند انگلیس تقریباً ده تومن ایران ارزش داشت. در این زمان ارزش یه روبل شوروی حدود ده تومن ایران یعنی تقریباً برابر با پوند استرلینگ بود. یه فرانک فرانسه ۱۶ رالر و یه مارک آلمان غربی ۳۲ رالن ارزش داشت.

 

امروزه پوند استرلینگ به اندازه رسمی دولتی حدود ۱۹۵۰ برابر تومن ایران و دلار آمریکا حدود ۱۲۲۶ برابر تومن ایرانه در حالی که اندازه دلار در بازار آزاد ۱۸۵۰ تومن و قیمت پوند ۳۰۰۰ تومنه . بجز دوره هایی که ایران تماشاگر جنگ و تجاوز نظامی بوده، سریع ترین سقوط ارزش پول ملی ایران در خرداد۱۳۷۴ (زمان ریاست عادلی بر بانک مرکزی) و دی ۱۳۹۰ (زمان ریاست بهمنی بر بانک مرکزی) اتفاق افتاده. بانک مرکزی طبق قانون، وظیفه حفظ ارزش پول ملی رو بردوش داره.

 

منبع:alef.ir

 

ادمین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Next Post

اریک اشمیت اعتراف کرد که اپل قاتل گوگل است

ج سپتامبر 20 , 2019
“اریک اشمیت” رئیس الان و مدیر اجرایی قبلی شرکت گوگل به توانایی حریف قدیمی خود یعنی شرکت اپل اعتراف کرد و برنامه جدید این شرکت رو خطری رقابت جویانه واسه تجارت جستجوی اینترنتی شرکت گوگل اعلام کرد. “اریک اشمیت” رئیس شرکت گوگل عقیده داره، برنامه کنترل صوتی “سیری” (Siri) شرکت اپل […]