اختلال وسواس فکری عملی چیست؟

همه با کسائی آشنایی داریم که طوری با وسواس خاصی درگیر هستن، وسواس فکری عملی یکی از شکل های جور واجور وسواس هاییه که باید با اون آشنا باشین و راهکارهای بهبود شرایط رو بدونین.

به گزارش آلامتو و به نقل از سپیده دانایی؛ *صبح ها وقتی لباس می پوشیدم، واقعاً می ترسیدم از اینکه نکنه به میکروب آلوده باشه، به خاطر همین نیم ساعت اون ها رو تکون می دادم.

هر روز حدود شش ساعت واسه شستن دست ام وقت صرف می کردم؛ اما موضوع به اینجا ختم نمی شد. شستن دست ها کافی نبود. پس از اون شروع به مالیدن الکل به دست ام می کردم.

در هوای سرد زمستون این کار موجب خون ریزی دست ام می شد. رفتن به حموم واسه من به سخت ترین عذاب ممکن، تبدیل شده بود، چون پس از ساعت ها استحمام، ذهنم از اینکه پاک شده ام اطمینان حاصل نمی کرد و فقط با تماس یه قطره از آب کف حموم به بدنم، دوباره احساس نجاست در من شکل می گرفت.

بخاطر این این اواخر هر پونزده روز یه بار به حموم می رفتم. از رفتن به دستشویی های عمومی مثل پارک ها دوری می کردم.

وقتی فردی با لباس مشکی به من نزدیک می شد این فکر که اون شایدً به مرده دست زده مایهٔ عذاب خاطرم می شد و این افکار منو آزرده می ساخت.

در اون هنگام، واسه مقابله با افکارم شروع به فرستادن صلوات یا شمارش اعداد در ذهنم می کردم. وقتی که خودروی خود رو در محلی پارک می کردم چندین بار درب اون رو چک می کردم، با اینکه چشمانم بسته بودن درب خودرو رو می دید و دستانم اون رو لمس می کرد، در ذهنم چیزی ثبت نمی شد!

پس از بارها بررسی، در آخر چند قدم از خودرو دور می شدم، اما این تردیدها مانند آهن ربایی دوبارهً منو به سمت خودرو باز می گردونه و تو یه چرخهٔ تکراری بررسی کردن قرار می داد.

این اعمال تکراری و خسته کننده ساعت ها از وقت روزانهٔ منو اشغال می کرد و باعث می شد دیرتر از موعد به سر کارم برسم. این اواخر کمتر در اجتماع حاضر می شدم، حتی تصمیم گرفته بودم به سر کارم هم نروم چون تحمل نگاه های سنگین همکارانم و سرزنش های رئیسم به خاطر تأخیرهای روزانه ام برام غیر قابل تحمل شده بود.

خیلی از مبتلایان به مشکل وسواس فکری عملی به دلیل ترس از انگ مشکل روانی، مشکلات شون رو ده ها سال از خونواده مخفی می کنن یا در برابر اعتراض های بقیه مشکل خود رو نمی پذیرن و همین موضوع باعث شدیدتر شدن مشکلشون می شه.

درحالیکه این آدما انگار مشکل اضطرابی دچارند که زندگیشون رو تحتالشعاع قرار داده. این مشکل روان شناختی که وقتی، فقط در متون تخصصی شناخته شده بود، حالا بخشی از فرهنگ بیشتر شده.

این مشکل بعضی وقتا اونقدر شدید می شه که باعث مشکلات خیلی از نظر اقتصادی، جسمی و ارتباطات اجتماعی می شه. مثلاً آدمایی که دارای یه جور وسواس به نام وسواس شستشو هستن.

خیلی از ما در یکی از اقوام، دور و بری ها یا دوستانمان نمونه ای از اون رو سراغ داریم، بر اثر شستشوهای بسیار، دچار مشکلات جسمی زیادی مانند کمردرد و اگزمای شدید پوست می شن، چندین برابر بقیه هزینهٔ آب پرداخت می کنن و به خاطر وسواسی که دارن رابطه خود رو با خیلی از دوستان و اقوام خود که حساسیت اون ها رو در نظر نمی گیرند، قطع می کنن و حتی ممکنه سال ها باشه که مسافرت نرفته ان چون هیچ جایی رو تمیز نمی دانند.

 مسخره کردن یا مطرح کردن مشکلات رفتاری فرد وسواس در جمع، اون رو ضایع و خیت و عصبی می کنه و نتیجهٔ اون چیزی جز تکرار همون رفتارها نیس.

در این نوشته تلاش داریم کمی در مورد علائم و نشونه ها و روش های درمان این مشکل شایع روان شناختی صحبت کنیم. البته تمرکز ما در این مطلب بیشتر روی وسواس فکری عملیه.

نشونه هایی جور واجور از وسواس فکری عملی

وسواس شکل های جور واجور مختلفی داره و به صورت کلی به دو نوع وسواس فکری و وسواس فکری عملی تقسیم می شه. با اینکه تکرار اجباری رفتار یا حمله ناخودآگاه افکار تکرارشونده علامت اصلی وسواسه، بعضی علائم دیگه که ممکنه با وسواس همراه باشه عبارتند از:

  • عجول بودن
  • کمال گرایی
  • دودلی
  • مشکل در تصمیم گیری
  • حساس بودن زیادتر از اندازه به وقت و زمان
  • اطمینان طلبی (پرسیدن نظر تعداد خیلی از دور و بری ها در مورد یه تصمیم هر چند کوچیک، مثلاً رنگ یه لباس)
  • سرزنش زیادتر از اندازه خود و بقیه
  • احساس گناه زیادتر از اندازه

گسترش مشکل

تحقیق ها نشون می دهد، اندازه گسترش مشکل وسواس فکری عملی در خیلی از فرهنگ های جورواجور دنیا مثل یکدیگره. آمارها نشون می دهد از هر صد نفر، دو یا سه نفر در طول زندگی خود، این علائم رو دارن.

با اینکه مشکل وسواس فکری عملی معمولاً در نوجوونی یا اوایل بزرگسالی شروع می شه، ممکنه در دوران کودکی هم شروع شه و البته احتمال بروز اون در زن و مرد یه جوره.

من بیمارم؟

ممکنه شما کف منزل تون رو اونقدر تمیز نگه دارین که برق بزنه یا اینکه بخواین خرت وپرت هاتون رو مرتب بذارین. این مسئله به طور ضرورت به این معنا نیس که شما مشکل وسواس دارین.

در مشکل وسواس فکری عملی، کیفیت زندگی شما به گونه ای آزاردهنده افت می کنه و افکار سمج، اعمال و تشریفات وسواسی بیشتر وقت شما رو پر می کنه؛ طوری که در بقیه بخش های زندگی مثل شغل، تحصیل و چیزای دیگه ای به جز اینا دچار افت کارکرد می شید و این مسئله باعث آزار دور وبریا تون می شه.

خیلی از بزرگسالان، از وسواس های خود و اینکه بیشتر اون ها بی معنا هستن، آگاه ان، اما قادر به کنترل اون ها نیستن و خود رو در چنگ اون ها اسیر می بینن. البته کودکان گرفتار ممکنه متوجه نشن مشکل دارن. کودکان ممکنه حضور در مدرسه رو سخت بدونن و بزرگسالان کار کردن براشون سخت باشه.

اگر وسواس ها زندگی شما رو تحت اثر قرار داده، با یه روان شناس در رابطه باشین. افراد وسواسی به طور عموم، از وضعیتشون خجل یا کلافه هستن، اما با اینکه وسواس جز مشکلاتیه که به درمان مقاومه، می توان اون رو تا حد قابل قبولی درمان کرد.

درمان وسواس فکری عملی

اولین قدم در بهبود وسواس اینه که فرد قبول کنه این مشکل رو داره و وسواس دلیل خیلی از مشکلات دیگه اونه. در مواردی که درمان وسواس خیلی زود شروع شه و مشکل خیلی شدید نباشه، معمولاً با به کار گیری روان درمانی به تنهایی می توان اون رو بهتر کرد.

اما در مواردی که مشکل طولانی شده یا علائم شدیده، معمولاً ترکیبی از روان درمانی و دارودرمانی تاثیر بیشتری داره. در بعضی موارد شدیدتر یا وقتی که مشکل شدیده و فرد قادر به مصرف دارو نیس، بعضی وقتا به کار گیری شوک درمانی هم مطرح می شه.

در سال های گذشته روشی به نام جراحی عصبی رو واسه موارد شدید و درمون ناپذیر این مشکل بررسی کرده ان. قبل اینکه فرد به این جراحی حتی فکر کنه، باید دست کم به مدت پنج سال دچار این مشکل باشه و به بقیه روش های درمانی که گفته شد جواب نداده باشه.

در روان درمانی وسواس، فرد با کمک یه متخصص از دلایل بروز مشکلش آگاه می شه و مهارت های لازم واسه مقابله با استرس های زندگی اش رو که دلیل شدید شدن علائم می شه، تمرین می کنه.

در مدلی از روان درمانی که درمان شناختی رفتاری نامیده می شه، و براساس تحقیقات از راه های مؤثر در درمان وسواسه، فرد با افکار و باور های به درد نخور خود که در افکار و رفتار وسواسی اون موثر ان، آشنا می شه و پس از اون از فوت وفن های رفتاری جور واجور واسه کاهش رفتار های وسواسی استفاده می شه.

نقش مهم دور و بری ها

براساس تجارب بالینی و تحقیقات، دور و بری ها نزدیک و مخصوصا خونوادهٔ یه فرد دچار وسواس، هم از اون اثر می گیرند و هم می تونن در شدید شدن یا بهبود علائم وسواس یه فرد تأثیرگذار باشن.

احتمال افسردگی و وسواس در فرزندان و همسر افراد وسواسی زیاده. در بسیاری موارد دور و بری ها از اینکه باید همیشه مراقب رفتار خود باشن، تا مورد انتقاد فرد دچار وسواس قرار نگیرند، خسته و عصبی می شن.

ازاین رو یکی از بخش های درمان اینه که پس از آگاهی دادن به فرد در مورد مشکلش و اینکه دور و بری ها با رعایت زیادتر از اندازه باعث شدید شدن مشکل اون می شن، از دور و بری ها می خواهیم از اطاعت های زیادتر از اندازه از انتظارات غیرمعمول اون دوری کنن تا هم خودشون در برابر آسیب قرار نگیرند و هم به درمان فرد دچار وسواس کمک کنن.

مثل مادری که از افراد خونواده توقع داره هر روز به محض ورود به خونه و قبل از دست زدن به چیزی، با آیین خاصی که اون تعیین می کنه مثلاً رد شدن از روی روزنامه هایی که اون از درب ورودی تا درب حموم چیده س، حموم کنن و همهٔ لباس های خود رو بشورن. در درمان پس از آگاهی سازی با اطلاع خود فرد، به تدریج پیروی از این دستورات بوسیله اعضای خونواده متوقف می شه.

پاره ای نکات دیگه هم هستن که خود فرد و دور و بری ها می تونن در نظر گیرند.

  • وسواس یه رفتار تکرارشوندهٔ غیرارادیه. پس فرد در مورد اون نباید احساس گناه کنه و احتیاجی به جبران اون نداره. احساس گناه، وسواس رو شدید شدن می کنه.
  • وسواس بیماریه که خودش، خودشو تقویت می کنه. پس هر چقدر به فرمون های وسواسی ذهنتون بیشتر توجه کنین، قوی تر می شن. وقتی ذهن شما می گوید بیست بار بشور و شما ناخودآگاه این کار رو می کنین، شایدً باید دفعهٔ بعد به سی بار هم تن بدید تا شاید از اضطراب خلاصی پیدا کنین.
  • افراد رفتارای وسواسی رو انجام میدن تا از اضطراب، احساس گناه، نگرانی و بقیه احساسات ناخوشایند رهایی پیدا کنن، اما متأسفانه این رهایی خیلی موقتیه و بعضی وقتا فقط چند دقیقه دووم داره. مثل خوردن مسکن واسه یه درد. درحالیکه دلیل درد رو هنوز نمی دانیم چیه.
  • فرد گرفتار به مشکل رو به انجام تکالیف درمانی تشویق کنین.
  • اضطراب و نگرانی دائمی یکی از مشکلات کلیٔ افراد وسواسیه. در محیطی همدلانه و خالی از سرزنش و تمسخر، به اون اجازه بدیم دربارهٔ اضطراب و نگرانی اش با ما صحبت کنه.
  • از رفتارای اون تعجب نکنیم، چون همون گونه که قبلاً ذکر شد رفتارای اون اجبارگونه و بدون اختیاره و خودشو هم آزرده ساخته. با هر بار تعجب و عکس العمل نادرست، اون رو یه قدم از درمان دور می کنیم.
  • مسخره کردن یا مطرح کردن مشکلات رفتاری فرد وسواس در جمع، اون رو ضایع و خیت و عصبی می کنه و نتیجهٔ اون چیزی جز تکرار همون رفتارها نیس.
  • حتی پیشرفت های کوچیک رو هم تشویق کنین.
  • از اطمینان بخشی در مورد وسواس ها دوری کنین.
  • با کمک نکردن، کمکش کنین! (به آداب وسواسی ایشون دامن نزنین)
  • در آخر نیاز به یادآوریه که وسواس از جمله مشکلات روان شناختی مهم حساب می شه و نیازمند درمان های بالینی و داروییه.

چیجوری سلامت روحی خود رو افزایش بدیم؟

چیجوری بر ذهن خود مسلط شیم؟

روانشناسی سپیده دانایی چیه

ادمین

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Next Post

اخلاق و بازاریابی

ج سپتامبر 20 , 2019
اخلاق و انسانیت نه فقط در زندگی عادی از اهمیت زیادی بر خورداره بلکه در تک تک مراحل شروع وانجام کسب وکار می تونه تضمین کننده موفقیت یه کسب وکار هم باشه و اگه بخوایم رو راست به این موضوع نگاه کنیم باید اعتراف کنیم که هممون از پیرمرد سوپری […]