دانلود پایان نامه روانشناسی : روابط اجتماعی

در صورتی که زن از اموال منقول و از ابنیه و اشجار(فقط از قیمت ابنیه و اشجار) ارث می‌برد.
هنجارهای فرهنگی جامعه ایران نیز دارای گوناگونی بسیار زیاد است و حتی در برخی مواقع فراتر از قانون عمل می‌کند، قتل‌های ناموسی از جمله‌این موارد است. در برخی نقاط هنجارهای فرهنگی در زندگی خانوادگی امکان نظارت بسیار زیاد را به مردان می‌دهد و دربرخی نقاط دیگر این امکان کمتر است. به صورت کلی جامعه ایران ریاست و سرپرستی را به مردان تفویض کرده و وظیفه اعضای دیگر خانواده را در جلب رضایت آنان طرح می‌کند. بدین ترتیب حتی در مواردی که مردان دارای حقوق قانونی نیستند فرهنگ جامعه، رضایت مردان را ضروری می‌داند. در بسیاری از تصمیم‌گیری‌های خانوادگی ساختار فرهنگی به نوعی است که موافقت با ترجیحات و تمایلات مردان جزو اصول زندگی به شمار می‌آید (اعزازی، 1380: 20).
منابع اقتصادی نیز با توجه به میزان اشتغال زنان ایرانی و درصد بالای زنان خانه‌دار در ایران به صورت عمده در دست مردان متمرکز است و قدرت بدنی مردان نیز به آنان امکان استفاده از زور برای پیشبرد تمایلات خود را می‌دهد. هنجارهای جنسیتی و نگاه برابر در ایران هنوز عمومیت نیافته و در یک جامعه مردسالار که مردان از لحاظ ساختاری و فردی دارای قدرت بیشتری هستند تاکید بیشتر بر نابرابری و موقعیت فرادستی و فرودستی است تا موقعیت برابر. معمولا دستیابی زنان به قدرت (به صورت غیرمستقیم)، از طرف مردان و با موافقت آنان صورت می‌گیرد. عامل اقتصادی منبع قدرت خانواده است؛ یعنی وابسته بودن امرار معاش خانواده به مرد/ زن و این‌که اهرم اقتصادی در دست کدام‌یک از زوجین باشد بر میزان قدرت آن‌ها در خانواده موثر است و اینکه زنان با داشتن منبع اقتصادی در برابر همسر خود احساس قدرت بیشتری خواهند داشت.
مهریه در نظام حقوقی خانواده در اسلام، یکی از حقوق مالی زن در جریان ازدواج است. آیا مهریه می‌تواند به عنوان یک منبع واقعی قدرت اقتصادی برای زنان تلقی شود؟آیا مهریه بالا می‌تواند در زنان احساس قدرت را ایجاد نماید؟
همواره رویکردهای مختلفی در رابطه با مهریه وجود داشته‌است برخی بر این باورند که مهریه زن به خود زن تعلق دارد نه به دیگری )مطهری، 1378: 196.( تبیین مهریه در الگوی اسلامی تعبیر هدیه و پیشکش است. تأمل در مفاهیم و مصطلحات آن نظیر نحله، صداق، عطیه و کابین بر بلاعوض بودن آن دلالت صریح دارد، کیفیت تشریع و وصف آن در آیات و روایات و استقرار بنای شرع بر تسامح در محاسبه ارزش مادی و اقتصادی آن از طریق معرفی برخی معادله‌های معنوی، سفارش به بخشش رضامندانه آن از سوی زن به عنوان راهی جهت تحکیم هرچه بیشتر بنیان خانواده است. برخی معتقدند که «مهریه را چه کسی داده و چه کسی گرفته ‌است؟» به همین دلیل این حق مالی را هیچ می‌انگارند. برخی از جامعه شناسان مهریه را وسیله‌ای تضمینی می‌دانند که احساس امنیت در فرد به وجود می‌آورد (اعزازی، 1376: 103). از سوی دیگر از نظر قانونگذار تعیین مهریه‌های کلان دستاویزی برای سوءاستفاده برخی از زنان جامعه شده‌است و بدین نحو بنیان خانواده را سست می‌نماید، این نکته‌ای است که باید بدان توجه شود.

زن و شوهر با تشکیل خانواده یک واحد اقتصادی را تشکیل می‌دهند و در سود و زیان آن با یکدیگر شریک می‌شوند. گاه هردو نفر کار می‌کنند و گاهی یک نفر به امور منزل می‌رسد تا دیگری فارغ از مسایل خانه به کار و کسب درآمد بپردازد. شیوه‌ی زندگی آن‌ها هرچه که باشد به هرحال هردو نفر در افزایش یا کاهش درآمد این واحد اقتصادی نقش دارند و در استفاده از آن سهیم هستند. تا زمانی که این واحد اقتصادی روال معمول خود را طی می‌کند، هیچ مشکلی وجود ندارد، چرا که هر دو نفر هم کار می‌کنند و هم استفاده می‌برند، اما زمانی که یکی از این دو نفر بخواهد طلاق بگیرد یا به عبارت دیگر شراکت اقتصادی خود را همراه با سایر روابط اجتماعی، عاطفی و جنسی برهم بزند، مسائل اقتصادی با شدت خود را نشان می‌دهد. اولین پرسشی که در این زمان مطرح می‌شود این است که “سهم من از اموال و دارایی‌های این واحد اقتصادی چقدر است و سهم تو چقدر است؟” از این‌جا به بعد مهریه به ‌عنوان یکی از مطالبات، وارد گفت‌وگوی زن و مرد، یا همان دو شریک اقتصادی می‌شود.در قانون مدنی ماده۱۰۸۲، مالکیت بر مهریه را به زن می‌دهد: «به مجرد عقد، زن مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.» این ماده که به نفع زنان است، باعث فشار بر مردان می‌شود.
انسان‌ به عنوان عضو جامعه و به ویژه زنان براساس دوره‌های متفاوت زندگی خود نقشهای گوناگونی نیز می‌پذیرند؛ در هر دوره‌ از زندگی و با ایفای هر نقشی(اجتماعی و یا مادری، همسری و فرزندی) با مسایل و رویدادهای کاملا متفاوتی روبرو می‌شوند‌، آن چنان‌که زن در نقش مادر با زن در نقش همسر احساسات و دنیای کاملا متفاوتی را تجربه می‌کند. همانطور که زنان خانه‌دار سالمند با ویژگی‌ها و احساسات خاص خود و زنان جوان شاغل نیز با مسائل خاص خود روبرو هستند. به همین سبب یکی از بحث‌های اصلی در پژوهش‌های پیرامون زنان می‌تواند پیرامون دوره‌های متفاوت زندگی آنان باشد. اگر مهریه ‌ایجاد قدرت می‌کند آیا درهمه مراحل زندگی زن این نقش را دارد یا فقط در برهه‌هایی خاص؟
نکته مهم آن است که آیا مهریه همواره به یک صورت در رابطه زن و مرد عمل می‌کند؟ از منظر قانونی کارکردهای مختلفی در مراحل مختلف زندگی زنان برای مهریه در نظرگرفته شده‌است اما آیا در کلیه موارد مهریه خواهد توانست به عنوان یک عنصر قدرت‌بخش وارد عمل شود؟ این‌ها پرسش‌هایی است که این پژوهش در پی پاسخ به آن است. این پرسش که مهریه در جامعه امروزی ایران چه کارکردی در احساس قدرت زن دارد، ابعاد مختلفی را در برمی‌گیرد. نخستین نکته‌ای که در درک پرسش احساس قدرت زن در بحث مهریه مورد توجه قرار می‌گیرد، عنصر قدرت است. آیا مراد از قدرت ذکر شده قدرت ذهنی است یا در این میان قدرت عملی نیز مورد نظر است؟ همین طور آیا قدرت، قدرت فردی است یا قدرت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را نیز می‌تواند در برگیرد؟آیا مهریه عاملی قدرت‌بخش است که نقش زنان را در تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی افزایش می‌دهد و آیا زنان نیز خود این احساس را در باره آن دارند؟ این تحقیق در پی دانستن این موضوع است که زنان سمنان تا چه حد با تعیین مهریه‌های سنگین موافق هستند و آیا وجود مهریه سنگین می‌تواند قدرتی برای آنان در برابر مردان ایجاد نماید و اینکه در کدام مرحله‌ از زندگی، زنان نیاز به‌این عامل به عنوان یک منبع قدرت دارند؟ آیا مهریه می‌تواند مخاطرات و مشکلات ناشی از بی‌توجهی‌های مرد به خواسته‌های مالی زن را جبران کند و در صورت جدایی می‌تواند به‌استقلال مالی زن کمک نماید؟
1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

از میان مسایل و موضوعات پر شمار نهاد خانواده یکی از مسایل “روابط مالی زوجین” است و”مساله‌ی مهریه” مهمترین موضوعی است که همیشه ضمن بیان عقد نکاح متبادر به ذهن است. مضافا این که در برزخ اختلافات خانوادگی، اولین موضوعی که زن به رخ مرد می‌کشد، مساله ی مهریه و مطالبه‌ی آن است. امروزه یکی از مسایل اصلی و اختلاف برانگیز و گاه لاینحل در عقد نکاح همین موضوع تعیین مهریه‌است. وجود اختلاف نظر در بین فقها و قوانین و سنت‌ها که بعضا آثار حقوقی متفاوتی نیز دارد باعث طرح این مساله شد که “آیا میزان مهریه بر احساس قدرت زن تاثیر دارد؟” اگر بتوان این ماهیت حقوقی را باتوجه به احکام دین اسلام و قوانین موضوعه‌ی موجود و نیازهای امروزی جامعه ‌استنباط نمود می‌توان از قِبِل آن، آثار ناشی از میزان مهریه بر احساس قدرت زنان را توجیه و تبیین کرد.
از طرف دیگر قدرت جزئی لاینفک از حیات بشری است که در جامعه و به تبع آن در همه ارکان اجتماعی از جمله خانواده مطرح است.توزیع قدرت در ساختار خانواده، نقش مهم و کلیدی در سلامت روانی و اجتماعی اعضای خانواده دارد. در این زمینه قدرت به اقتدار و مدیریت و اداره خانواده اطلاق می‌شود. نظارت، کنترل و هدایت خانواده قدرت می‌خواهد و فقط در سایه داشتن اقتدار است که نظام منسجم خانواده می‌تواند هماهنگ و هم سو با اهداف کلی و اهداف تک تک اعضا پیش برود.
در فرهنگ کنونی جوامع، اقتدار تا حدودی تفسیری اقتصادی یافته و جایگاه‌ها و ارزش‌ها با پول توزین می‌شود. تاثیر این نگرش بر زن و خانواده بسیار شگرف است. از آنجا که قدرت به تسلط بر منابع مالی تعریف ‌شده، اقتدار زنان در دسترسی به اشتغال و احراز مناصب مدیریتی تفسیر می‌شود و نظریه فرودستی تاریخی زنان به دلیل دوری از مدیریت و عدم تسلط بر منابع مالی شکل می‌گیرد. در جامعه‌ ایران درصد زنانی که کار می‌کنند، کمتر از مردان است، بررسی نرخ بیکاری نیز نشان می‌دهد نرخ بیکاری زنان در سال ۸۳ دو برابر مردان بوده‌است، این طور به نظر می‌رسد که منابع قدرت برای مردان قابل دسترس‌تر از زنان است. مثلا در خانواده‌ی سنتی ایرانی که معمولا سیستم پاتریمونیالیسم یا مردسالاری یا پدرسالاری است، قدرت مرد با کنترل او بر منابع اقتصادی (یعنی چگونگی تولید ثروت، دسترسی به ثروت و مصرف ثروت) افزایش می‌یابد. در این نوع خانواده، مرد «نانآورِ» خانواده است و زن مأمور خانه‌داری، شوهرداری، زایش و پرورش کودک، و وظایف دیگر. این ساختار قدرت در خانواده‌ی سنتی، با در دست داشتن اهرم اقتصادی خانواده، هژمونی مرد را بر زن تضمین می‌کند. اما باید توجه کرد که رابطه قدرت، رابطه‌ای یک طرفه نیست و معمولا دو نفر در هر رابطه قدرت دخالت دارند؛ یک فرد قدرتمند و کسی که دارای قدرت کمتری است. آنانی که در داخل خانواده قدرت ندارند، سعی می‌کنند به نوعی به منابعی دسترسی پیدا کنند که در برابر فرد قدرتمند مقاومت کنند و بر عقیده وی تاثیر بگذارند و یا تصمیم‌گیری‌ها را به سمت و نفع خودشان تغییر دهند.زنان با استفاده از منابع کمی که در اختیار دارند، قادرند روی تصمیم مقتدرانه شوهران خود تاثیر بگذارند. اهمیت منابع به عنوان عوامل تاثیرگذار در روابط انسانی مشخص است و زنان به دنبال به دست آوردن این منابع هستند؛ امابه راستی سرچشمه‌های قدرت در خانواده کدامند؟
بحث مهریه و احساس قدرت ناشی از آن به کاری پژوهشی و عمیق نیازمند است. اهمیت این عنصر حقوقی، ضرورت تحقیق و بررسی جایگاه آن را در احساس قدرت زنان ضروری می نماید، به ویژه آن‌که مهریه به عنوان یکی از حقوق مالی زن در جریان ازدواج در دوره‌های مختلف زندگی کارکردهای متفاوتی دارد. توجه به میزان مهریه در ابتدای ازدواج و کسب احتمالی احساس قدرت از طریق مهریه مبحثی است که ‌این پژوهش به دنبال آن بوده تا راهنمایی برای تمامی زنان ایرانی باشد. با توجه به مباحث قبلی که زنان تاحدی در جامعه از منابع قدرت به دور بوده‌اند باید به شناسایی این منابع در خانواده پرداخت تا بتواند کمبودهای موجود در جامعه را تا حدی جبران نماید.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   خرید پایان نامه :ابراز وجود

1-3- اهداف پژوهش
دراین تحقیق، اهداف تحقیق در دو بخش از هم تفکیک شده‌است، هدف کلی و اهداف جزئی (اختصاصی). هدف کلی تحقیق؛ بررسی میزان مهریه بر احساس قدرت زنان و تغییرات آن طی دورههای متفاوت زندگی آن‌ها است و اهداف اختصاصی تحقیق نیز عبارت‌است از:
– بررسی چگونگی احساس قدرت زنان در رابطه با مهریه
– بررسی تغییرات احساس قدرت زنان طی دوره‌های مختلف زندگی در رابطه با مهریه
– شناخت عوامل موثر بر احساس قدرت زنان

1-4- پیشینه پژوهش
پژوهش‌های بسیاری در داخل و خارج از کشور در زمینه مسایل زنان انجام‌ شده‌ است، یک دسته از این پژوهش‌ها به بحث قدرت زنان و دسته دیگر در رابطه با مهریه زنان است. ابتدا خلاصه‌ای از پژوهش‌هایی را که در خارج از ایران در رابطه با قدرت زنان انجام شده‌است، به اختصار می‌آوریم بعد از آن پیشینه پژوهش در ایران در دو قسمت ابتدا در رابطه با قدرت زنان و سپس در رابطه با مهریه بیان خواهد شد.
1-4-1- مروری بر پیشینه خارجی در رابطه با قدرت زنان
بوردیو در مطالعه‌ای انسان‌شناختی درباره‌ی جوامع روستایی الجزایر نشان داد که مناسبات زنان و مردان بستگی به عادات ویژه هر جنسیت دارد. ارزش‌های فرهنگی که به هر جنس اختصاص داده می‌شود، زن و مرد را در یادگیری رفتارهای خاص مربوط به هریک از دو جنس، حساس می‌سازد. او متوجه شد که در میان آن‌ها هر نظام اجتماعی «همانند ماشین عظیم نمادینی کار می‌کند که سلطه‌ی مردانه را به عنوان پایه‌ی نظام می‌نشاند»، به‌این معنا که از نظر کار، شخم، خرمن و جنگ به مردان و چیدن زیتون و جمع کردن هیزم به زنان محول می‌شود؛ از نظرتقسیم ساختاری فضا، فضاهای عمومی برای مردها و خصوصی یعنی چهار دیواری خانه برای زن‌ها؛ از نظر زمان انقطاع و استراحت در اوقات مردان و صبر و حوصله و پایداری بی‌وقفه در طول زندگی زنان. در این نظام، زن یا مرد بودن، مهم‌ترین اصل را برای سازماندهی اجتماع‌ آن‌ها تشکیل می‌دهد. بوردیو به یک سلسله تقابل‌های دیگر در رفتار دو جنس نیز اشاره دارد که نام آن‌ها را اسطوره‌ای- مناسکی می‌گذارد. بالا / پایین، رو/ زیر، خشک / تر، فعال / منفعل، راست / خم که در مجموع به امور مربوط به مرد و زن نظم می‌بخشد و شرافت آن‌ها را اخلاقی می‌کند. مرد «مقابله می‌کند»، با قامت راست در چشم طرف نگاه می‌کند، در حالی‌که زن قبایلی تابعیت خود را با قد خمیده و نگاه به پاهای خود ابراز می‌دارد. او در همین مورد به جامعه فرانسه نیز اشاره می‌کند و می‌نویسد: « این خصلت‌های زنانه هنوز هم در جامعه‌های ما در طرز استفاده از اعضای بدن وجود دارد؛ مثلا زن‌ها در حالت نشسته ران‌های خود را به هم می‌چسباند و گام‌های ریز و کوتاه برمی‌دارند.» ایجاد اجتماعی مردیت و زنیت تفاوت‌های زیستی را به عنوان اصول «طبیعی» جا می‌اندازد و تفسیرمی‌کند و هریک از دو جنس با برقراری روابط سلطه ‌استثماری، خصلت‌هایی برای خود می‌یابد (در رفتارها، داوری‌ها و عادات روزمره) که بر طرز استفاده از بدن و انجام عملیات جنسی آن‌ها تاثیر می‌گذارند. زن‌ها به طور ناخودآگاه با عملیات تبعیت، زبان نرم و صیقل‌خورده، رفتارهای فریبنده یا تملکی به تسلط مردان میدان می‌دهند. همه‌این‌ها بر «وضعیتی درونی شده و در جسم نشسته» گواهی می‌دهند و زن‌ها را به مرز تحقیر شرایط خود می‌کشانند (شوبره و فونتن، 1384: 29، اسوین میر، 1386: 45و لوپز و اسکات،1385: 166). بوردیو با اشاره به جامعه فرانسه می‌نویسد: «این تصویر ساختگی مردانه از مرد و زنانه از زن در جامعه‌ ما نیز قویا رایج است.» زنان چه مشغول به کار بیرون و چه مشغول به کار خانه‌داری در درون و یا به کارهای دینی و خیریه در خانواده‌های ثروتمند، در جامعه‌های ماقبل و مابعد صنعتی در «اقتصاد ثروت‌های نمادین همچنان به عنوان کالاهای مبادلاتی مطرح‌اند». به عقیده او نیروی خصلت موجب می‌شود که زنان

دیدگاهتان را بنویسید