پیامبراکرم (ص)

دانلود پایان نامه

این مسوولیت‌ها شامل مسوولیت همسری، والدینی و فرزندی می‌باشد و به دو مرحله اندیشه و عمل قابل تقسیم است. در مرحله اندیشه بر مبنای خیرخواهی، محبت، مودت و حسن‌ظن می‌باشد. در مرحله عمل شامل احترام به حقوق یکدیگر، عدالت، وفاء به عهد و کمک به رشد و شکوفایی یکدیگر می‌باشد. البته باید توجه داشت که مسوولیت امری کاملا طرفینی است.
از اصل مسوولیت پذیری، برخی آثار تربیتی را می‌توان بدست آورد و در ارتباطات و تعاملات سیستم خانواده جاری دانست.
4-19-2-1. معنا بخشی به زندگی
اصل مسوولیت به زندگی معنا و دوام می‌بخشد زیرا بدون داشتن کاری مهم و ارزشمند، تعهد و مهارت کافی برای انجام آن و نیز امکان رسیدن به بلوغ و سلامت روانی، میسر نیست
4-19-2-2. تلاش برای رشد دیگری
انگیزه به کمال رسیدن همسر، همانند انگیزه کمال شخصی، در زندگی مشترک، موثر و نیرومند است. از مصداق‌های مسوولیت پذیری انستکه، هر یک از همسران صرفا در اندیشه رشد فردی خود نیستند بلکه دغدغه رشد همسرشان را نیز دارند و همین امر، زمینه‌ساز خانواده متعالی خواهد شد. اظهار این نقش از سوی همسران انگیزه آنان را در استمرار امر، تقویت خواهد نمود. همکاری و اشتراک مساعی، تحقق دستیابی به تجربه اوج را تسهیل می نماید. تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى (مایده، 2)
4-19-2-3. تربیت الهی
وقتی زمینه برای رشد روحی و فکری و اخلاقی زن و مرد فراهم شود، هر دو «اگاهانه و مسولانه» فرزندان را برمدار تربیتی الهی و خوی انسانی آموزش و پرورش می‌دهند تا به تولد ثانویه برسند.
این موضوع یعنی باز تعریف کارکرد غایی خانواده با مولفه های اماده سازی، انگیزه یابی، مدیریت و هماهنگی برای تولد شخصیت انسانی، با توجه به عنصر زمان و جامعه ی روز و با توجه به ثابتات اخلاقی و تربیتی می‌باشد. و به معنی بهره‌گیری از تاریخ دیروز و زندگی در جغرافیای امروز، و تربیت در زمان است نه تربیت از زمان که همان گمشده انسان ارزش گرای امروز است.
4-19-2-4. آگاهی از هدف و ایمان به آن
اعضا خانواده مسوولیت پذیر، هم اگاهی نسبت به مقصد، مخاطب و روش وهم ایمان نسبت به آن را بدست می‌آوردند. زیرا اگاهی تا تبدیل به ایمان و باور نشود در سرزمین عمل و رفتار بارور نمیشود و ثانیا در ادامه هم باید با اخلاق مطبوع و ملایم گردد و برای این مهم لازم است با اراده نیروهای درونی و بیرونی حرکت کرد و برای تحقق آن فعال شد ودایما آن را استقرار داد زیرا هر حرکتی در استقرار، بقا و برکت می‌یابد. خانواده متکامل به منظور بهتر شدن و بالندگی از هیچ تلاشی مضایقه ندارند.
4-19-2-5. تلاش برای اعتلای جمعی
افراد نه‌تنها به رشد و پیشرفت خویش، بلکه به اعتلای جمعی اعضای خانواده می‌اندیشند و برای تحقیق آن طرح و اندیشه جدیدی ارائه می‌دهند. به عبارت دیگر تفکر جمعی و خرد گروهی و مدیریت تیمی‌ بر فعالیت‌ها حکم روایی می‌کند. وَ الَّذینَ یقُولُونَ رَبَّنا هَبْ لَنا مِنْ ازْواجِنا وَ ذُرِّیاتِنا قُرَّه اعْینٍ (فرقان، 74) آن‌ها پیوسته از درگاه خدا مى‏خواهند و مى‏گویند پروردگارا از همسران و فرزندان ما کسانى قرار ده که مایه روشنى چشم ما گردد.
طبق فراز ذکر شده از آیه فوق، می‌توان به ویژگى مومنان راستین اشاره نمودکه توجه خاصى به تربیت فرزند و خانواده خویش دارند و براى خود در برابران‌ها مسوولیت فوق العادهاى قائلند. بنابراین در خانواده متکامل، فرد در برابر همسر و فرزند و نسل خود متعهّد است و باید براى عاقبت نیکوى آن‌ها علاوه برعلم و تلاش باید از خدا نیز کمک خواست.
و در ادامه خواستارند که «وَا جْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ اماما»، «پروردگارا! ما را امام و پیشواى پرهیزکاران قرار ده»؛ این افراد هرگز به این قانع نیستندکه خود راه حق را بپیمایند بلکه همّتشان انچنان والاست که مى‏خواهند امام و پیشواى جامعه و جمعیت مومنان باشند و دیگران را نیز به این راه دعوت کنند. زیرا عهده ‏دارشدن امامت و رهبرى متّقین، ارزش است. لذا این‌گونه خانواده، وحدت هدف و وحدت کلمه دارند.
قرآن درباره درد دیگـران را داشتن به پیامبراکرم (ص) می فرماید: فَلَعَلَّکَ باخِعٌ نَفْسَکَ عَلى ‏آثارهِمْ آن لَمْ یومِنُوا بِهذَا الْحَدیثِ اسَفا (کهف، 6). پیامبرانچنان برای هدایت وسعادت مردم و نجات آنان از اسـارت‌ها وگرفتـاریهای دنیـا و آخرت حریص است که مـی خواهـد خـود را هـلاک کند (طـه، 3-1). مسلمان کسی است که هم درد خـد ارا وهم درد خلق خدا را داشـته باشد.
اعضای خانواده متکامل، افرادی«مشکل زدا» نیز هستند و در رفع آسیب‌های روانی و اجتماعی سایرین و خانواده‌های وابسته، گام برمیدارند. این افراد، هدف‌هایی فراتر از منافع شخصی مدنظر داشته، علاوه بر آن، مستقل از اظهارنظر‌ها و داوری‌های دیگران عمل می‌کنند. هم به لحاظ درستی عمل شان و هم از جنبه اتکا به معیار‌های مطمین و دقیقی که در ارزیابی هر رفتار، از آن تلاش این افراد علاوه بر ارتقای خانواده خود، معطوف به افراد دیگر جامعه نیز باشد.
4-19-2-6. خودشکوفایی
بین اصل مسوولیت وخودشکوفایی نیز رابطه مستقیم وجود دارد. در این تیپ خانواده، نیاز‌های افراد به طریق واقع بینانه شناسایی و پاسخ داده شده، ظرفیت‌ها و استعداد‌های افراد تا مرز خود شکوفایی مورد استفاده قرار میگیرد. خودشــکوفایان کســانی هستندکه نیازهای اساسی و پایه ای خـود را برطـرف نموده و اکنون که در بالاترین مرتبه نیاز قـراردارنـد، احساس مسوولیتی برای هدایت و راهنمایی بشر می‌کنند و همواره در تلاشند تا مشکلات همنوعان خـود را برطـــرف وانـــان را در شـــکوفا ســـاختن استعدادهایشان کمک کنند. درحالی که مکاتب دیگر مثل مکتـب اگزیستانسیالیسـم که بـه مسوول بـودن انسان معتقد است، انسان را فقط مسوول خـودش و اعمـالش می‌داند و دربـاره مسوولیت وی در برابر سایر انسان‌ها سخنی بـه میـان نمی اورد.
4-19-3. اصل آراستگی
گزاره تجویزی برگرفته از پاسخ سوال اول: اخلاق نیکواز مهم‌ترین عناصر‌ی است که باید برای ساختار خانواده لحاظ شود.
گزاره توصیفی: از مصادیق اخلاق نیکو می‌توان از خوش خویی، خوش رویی وخوش گویی نام برد.
گزاره تجویزی نتیجه شده از دو گزاره مقدماتی اول ودوم: فرد با اخلاق نیکو باید دارای رفتار وگفتار خوب و اراسته باشد.
چنان‌چه در صفات ساختاری بیان گردید حسن خلق ازمهم‌ترین عناصر لازم در بنای خانواده می‌باشد.
حسن خلق از طریق حس دریافت می‌شود وگاه از غیر طریق حس، واز این رو به اعتبار نخست، به معنی زیبایی و به اعتبار دوم به معنی خوبی خواهد بود. پس آن‌چه دارای حسن است، آدمی‌را می‌انگیزد و کششی در وی پدید می‌اورد. خلق نیز در واقع به معنای صفاتی است که از انسان جدا نمی‌شود و همچون خلقت و آفرینش انسان می‌گردد.
یکی از توصیف‌هایی که در قرآن از پیامبر شده انست که َانَّکَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظیمٍ؛ (قلم، 4) درحقیقت تو به نیکو خلقى عظیم اراستهاى. خلق عظیم پیامبر (ص) با در نظرگرفتن خصوص سیاق، به خصوص اخلاق پسندیده اجتماعی نظر دارد، اخلاقى که مربوط به معاشرت است. بعضى ازمفسران آن را به صبر در راه حق، گستردگى بذل و بخشش، تدبیر امور، رفق و مدارا، وتحمل سختی‌ها در مسیر دعوت به سوى خدا، و عفو و گذشت، و

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   ایرج میرزا