پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع: مدل معادلات ساختاری

دانلود پایان نامه

تحقیق بدین شرح است:
مطالعات کتابخانه‌ای: در این قسمت جهت گردآوری اطلاعات در زمینه مبانی نظری و ادبیات تحقیق موضوع، از منابع کتابخانه‌ای، مقالات، کتابهای مورد نیاز و نیز از اینترنت استفاده شده است.
تحقیقات میدانی: در این قسمت به منظور جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات برای تجزیه و تحلیل از پرسشنامه استفاده گردیده است.
پرسشنامه مذکور شامل 2 بخش عمده می‌باشد:
نامه همراه: در این قسمت هدف از گردآوری داده‌ها بوسیله پرسشنامه و ضرورت همکاری پاسخ‌دهنده در عرضه داده‌های مورد نیاز، بیان شده است. برای این منظور بر با ارزش بودن داده‌های حاصل از پرسشنامه تأکید گردیده تا پاسخ‌دهنده به طور مناسب پاسخ سئوالها را عرضه کند.
سئوال‌های (گویه‌ها) پرسشنامه: این بخش از پرسشنامه شامل 2 قسمت است:
الف) سئوالات عمومی: در سئوالات عمومی سعی شده است که اطلاعات کلی و جمعیت شناختی در رابطه با پاسخ‌دهندگان جمع‌آوری گردد این بخش شامل 4 سئوال می‌باشد.
ب) سئوالات تخصصی: این بخش شامل 36 سئوال است. در طراحی این قسمت سعی گردیده است که پرسشنامه تا حد ممکن کوتاه بوده و به آسانی قابل فهم باشد، و از ارائه سئوالهای منفی پرهیز شود. برای طراحی این بخش از طیف پنج گزینه‌ای لیکرت استفاده گردیده است که یکی از رایج‌ترین مقیاسهای اندازه‌گیری به شمار می‌رود. شکل کلی و امتیاز بندی این طیف به صورت ذیل می‌باشد:
شکل کلی: کاملا مخالفم – مخالفم – تا حدودی – موافقم – کاملا موافقم
امتیاز بندی: 1 2 3 4 5
برای این منظور براساس متغیرهای مورد بررسی 36 سوال پنج گزینه‌ای تدوین شده است که در جدول ذیل تقسیم‌بندی سئوالات براساس متغیرها ارائه گردیده است.

جدول 3-1- ترکیب سئوالات پرسشنامه
متغیرهای مورد بررسی شماره سئوالات در پرسشنامه جمع سئوالات
خرید تفننی 1 تا 3 3
محیط فروشگاه 4 تا 11 8
حالت روحی ـ روانی 12 تا 24 13
ویژگیهای فردی مشتری 25 تا 36 12
جمع
36

پس از تدوین طرح مقدماتی پرسشنامه تلاش گردید تا میزان روایی و پایایی پرسشنامه تعیین شود.
3-5- اعتبار و پایایی پرسشنامه
3-5-1- تعیین پایایی (قابلیت اعتماد) پرسشنامه
قابلیت اعتماد یا پایایی یکی از ویژگیهای فنی ابزار اندازه‌گیری است. مفهوم یاد شده به این امر سر و کار دارد که ابزار اندازه‌گیری در شرایط متفاوت تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می‌دهد.
دامنه ضریب قابلیت اعتماد از صفر (عدم ارتباط) تا 1+ (ارتباط کامل) است. ضریب قابلیت اعتماد نشانگر آن است که تا چه اندازه ابزار اندازه‌گیری ویژگیهای با ثبات آزمودنی و یا ویژگیهای متغیر و موقتی وی را می‌سنجد. برای محاسبه ضریب قابلیت اعتماد ابزار اندازه‌گیری شیوه‌های مختلفی به کار برده می‌شود. از آن جمله می‌توان به:
اجرای دوباره آزمودن (روش بازآزمایی)
روش موازی (همتا)
روش تصنیف (دو نیمه کردن)
روش کودر – ریچارد سون
روش آلفای کرونباخ اشاره نمود.
در این تحقیق به منظور تعیین پایایی آزمون از روش آلفای کرونباخ و نرم‌افزار «اِس.‌‌ پی. اِس. اِس.» استفاده شده است.
بدین منظور یک نمونه اولیه شامل 50 پرسشنامه پیش آزمون گردید و سپس با بهره گرفتن از داده‌های به دست آمده از این پرسشنامه‌ها و به کمک نرم‌افزار آماری «اِس. پی. اِس. اِس.» میزان ضریب اعتماد با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد که حدود 0.90 بدست آمد و این عدد نشان دهنده آن است که پرسشنامه مورد استفاده، از قابلیت اعتماد و یا به عبارت دیگر از پایایی لازم برخوردار می‌باشد.

جدول 3-2- پایایی کل پرسشنامه
آلفای کرونباخ تعداد سئوال
.897 36

3-3- جدول پایایی پرسشنامه
ردیف متغیرها تعداد سئوالات آلفای کرونباخ

پایایی ابعاد مورد بررسی پایایی کل
1 خرید تفننی 3 0.845 0.90

2 محیط فروشگاه 8 0.743
3 حالت روحی – روانی 13 0.879
4 ویژگیهای فردی 12 0.841

3-5-2- تعیین اعتبار (روایی) پرسشنامه
مفهوم اعتبار به این پرسش پاسخ می‌دهد که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می‌سنجد بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازه‌گیری نمی‌توان به دقت داده‌های حاصل از آن اطمینان داشت.
برای تعیین اعتبار پرسشنامه روش های متعددی وجود دارد که یکی از این روشها اعتبار محتوا می‌باشد.
اعتبار محتوا نوعی اعتبار است که برای بررسی اجزای تشکیل دهنده یک ابزار اندازه‌گیری بکار برده می‌شود. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه‌گیری به سئوالهای تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اگر سئوالهای پرسشنامه معرف ویژگیها و مهارتهای ویژه‌ای باشد که محقق قصد اندازه‌گیری آنها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوا است. برای اطمینان از اعتبار محتوا، باید در موقع ساختن ابزار چنان عمل کرد که سئوالهای تشکیل دهنده ابزار اندازه‌گیری معرف قسمتهای محتوای انتخاب شده باشد.
بنابراین اعتبار محتوا، ویژگی ساختاری ابزار اندازه‌گیری است که همزمان با تدوین آزمون در آن تنیده می‌شود. اعتبار محتوای یک آزمون معمولاً توسط افرادی متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می‌شود. بنابراین اعتبار محتوای این پرسشنامه توسط اساتید راهنما و مشاور مورد تأیید قرار گرفته است و از اعتبار لازم برخوردار می‌باشد.

3-5-3- اعتبار عاملی پرسشنامه
اعتبار عاملی صورتی از اعتبار سازه است که از طریق تحلیل عاملی بدست می‌آید. تحلیل عاملی یک فن‌آماری است که در علوم انسانی کاربرد فراوان دارد. در حقیقت استفاده از تحلیل عاملی در شاخه‌هایی که در آنها آزمون و پرسشنامه استفاده می‌شود، لازم و ضروری است (‌کلاین، 1380، 5).
با بهره گرفتن از تحلیل عاملی می‌توان مشخص نمود که آیا پرسشنامه شاخصهای مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کند یا خیر. در تحلیل عاملی باید سئوالاتی که برای ارزیابی یک شاخص یا صفت خاص طرح شده‌اند دارای یک بار عاملی مشترک باشند. پرسشنامه حاضر شامل 36 سئوال است که 4 متغیر زیر را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد:
1- خرید تفننی 2- محیط فروشگاه 3- حالت روحی ـ روانی 4 – ویژگیهای فردی مشتری
به طور کلی برای پرسشنامه تحقیق حاضر ماتریس چرخش یافته با بهره گرفتن از روش واریماکس حاصل شده که برای تفسیر و شناسایی عامل‌ها به کار می‌رود به صورت زیر است (لازم بذکر است شرح کامل تحلیل عاملی در فصل چهارم تحقیق آورده شده است):
جدول3-4- ماتریس چرخش یافته برای خرید تفننی
Component
1
Impulse buying .847
Impulse buying .843
Impulse buying .934

با توجه به جدول بالا سه سئوال تنها یک عامل را مورد بررسی قرار می‌دهد و بارهای عاملی موجود نشان از سنجش مناسب سئوالات برای عامل خرید تفننی (بالای 0.5) دارد.
جدول3-5- ماتریس چرخش یافته برای محیط فروشگاه
Component
عامل هیجان نمای فروشگاه
Ambient1 .513 .501
Ambient3 .086 .840
Ambient4 -.054 .833
Excitement6 .884 -.009
Excitement7 .846 .010

با توجه به جدول بالا، از بین سئوالات پرسشنامه تنها پنج سوال باقیمانده و آنهانیز 2 عامل یعنی نمای فروشگاه و عامل هیجان را مورد بررسی قرار می‌دهند و بار های عاملی موجود نشان از سنجش مناسب سئوالات برای عاملهای نمای فروشگاه و عامل هیجان دارند.

جدول3-6- ماتریس چرخش یافته برای حالت روحی و روانی
Component
لذت انگیختگی نفوذ
Pleasure .825 .039 .199
Pleasure .865 .115 .136
Pleasure .841 .208 .129
Pleasure .712 .284 .191
Arousal .144 .151 .719
Arousal .221 .533 .470
Arousal .175 .786 .195
Arousal .009 .796 -.105
Dominance .169 .030 .803
Dominance .335 .634 .257
Dominance .506 .113 .519
با توجه به جدول بالا، از بین سئوالات پرسشنامه 11 سوال باقیمانده و آنهانیز 3 عامل یعنی لذت، انگیختگی و نفوذ را مورد بررسی قرار می‌دهند و بارهای عاملی موجود نشان از سنجش مناسب سئوالات برای عاملهای لذت، انگیختگی و نفوذ دارند. ضمن اینکه یکی از سئوالات انگیختگی به نفوذ و یکی از سئوالات نفوذ نیز به انگیختگی انتقال پیدا کرد.
جدول3-7- ماتریس چرخش یافته برای ویژگیهای فردی
Component
نوآوری برون‌گرایی
Extroversion3 .065 .749
Extroversion6 .100 .771
Innovativeness7 .769 .219
Innovativeness8 .669 -.268
Innovativeness9 .522 .064
Innovativeness10 .716 .075
Innovativeness12 .719 .233

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   معامله

با توجه به جدول بالا، از بین سئوالات پرسشنامه تنها 7 سوال باقیمانده و آنهانیز 2 عامل یعنی برون‌گرایی و نوآوری را مورد بررسی قرار می‌دهند و بارهای عاملی موجود نشان از سنجش مناسب سئوالات برای عاملهای برون‌گرایی و نوآوری دارند.
به طور کلی باید گفت، با توجه به جداول بالا سئوالات به صورت مناسبی عاملها را سنجیده اند و عاملهای تحقیق اضافه یا کم نشده‌اند. از این رو، در فصل چهارم با توجه به نتایج ریز تحلیل عاملی، به بررسی مدل معادلات ساختاری یا تحلیل عاملی تأییدی پرداخته خواهد شد.

3-6- جامعه و نمونه آماری

3-6-1- جامعه آماری
یک جامعه آماری عبارت است از مجموعه‌ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. صفت مشترک صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک و متمایز کننده جامعه آماری از سایر جوامع باشد (آذر، مومنی، 1383، ج1، 5). اطلاعات موجود از میان نمونه‌های آماری بازدیدکنندگان (شهرستان پارس آباد بازارچه تیمورپور) بدست آمده است.

3-6-2- قلمرو مکانی تحقیق
از نظر مکانی در سطح شهرستان پارس آباد بازارچه تیمورپور جامعه آماری می‌باشند که در آنها (لباس و پوشاک که جزء خریدهای تفننی شده است) فروخته می‌شود.

3-6-3- قلمرو زمانی تحقیق
قلمرو زمانی تحقیق سال 1391 و 1392 می‌باشد و موضوع تحقیق در این برهه‌ی زمانی مورد بررسی قرار گرفت.

3-6-4- نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه
گروه نمونه، یک مجموعه فرعی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است نتیجه را به کل جامعه آماری تعمیم دهد (سکاران، 1381، 295). یا به عبارت دیگر، تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگیهای اصلی جامعه باشد را نمونه گویند (آذر، مؤمنی، 1383، ج 1، 6).
در این تحقیق از آن جایی که جامعه مورد نظر نامحدود در نظر گرفته شده است، بنابراین جهت محاسبه حجم نمونه مورد نیاز برای تحقیق حاضر از رابطه زیر استفاده گردیده است.

که در آن
P: برآورد نسبت صفت متغیر، (5/0 = P)
Z: مقدار متغیر نرمال واحد، متناظر با سطح اطمینان 95 درصد، ( )
مقدار اشتباه مجاز، (06/0 = )
مقدار P برابر با 5/0 در نظر گرفته شده است. زیرا اگر 5/0 = P باشد، n حداکثر مقدار ممکن خود را پیدا ‌می‌کند. این امر سبب می‌شود که نمونه به حد کافی بزرگ باشد (آذر، مومنی، 1380 ،ج2، 72).
بنابراین حجم نمونه مورد نیاز تحقیق عبارت است از:

تعداد نمونه آماری 267 بدست آمد، با این وجود محقق جهت بدست آوردن اطلاعات بیشتر از نمونه‌ها و تعمیم مناسب نتایج نمونه آماری به جامعه آماری حدود 300 پرسشنامه توزیع کرده و نهایتاً 220 پرسشنامه را جمع‌آوری نمود. جدول زیر تمام موارد ذکر شده را به طور خلاصه نشان می‌دهد.
3-8-جدول مراحل جمع آوری اطلاعات
تعداد کل جامعه آماری تعداد نمونه محاسبه شده تعداد پرسشنامه توزیع شده تعداد پرسشنامه جمع آوری شده
نامحدود 267 300 220

3-7- روش نمونه‌گیری
برای نمونه‌گیری روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک‌منظم استفاده شده است، در این روش، اعضای جامعه آماری یک شانس معین و برابر برای انتخاب شدن به عنوان آزمودنی دارند. موقعی که بدین گونه اعضاء را از جامعه آماری انتخاب می‌کنیم، احتمال بسیار دارد که الگوهای پراکنش ویژگیهای که در تحقیق خود بدان علاقه‌مند هستیم، به همان صورت در عناصری که برای نمونه برمی‌گزینیم توزیع شده‌اند و لذا این روش، کمترین سوءگیری و بیشترین تعمیم‌پذیری را دارا می‌باشد (سکاران، 1381، 30).
به طور کلی در این روش نمونه‌گیری به هر یک از افراد جامعه احتمال مساوی داده می‌شود تا در نمونه انتخاب شوند. به عبارت دیگر اگر حجم افراد جامعه N باشد حجم نمونه مساوی است (بازرگان، سرمد، حجازی، 1380، 181).

3-8- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در این تحقیق، برای تجزیه و تحلیل داده‌های بدست آمده از نمونه‌ها هم از روش های آمار توصیفی و هم از روش های آمار استنباطی استفاده شده است.
در واقع ابتدا متغیرهای تحقیق به کمک روش های آمار توصیفی مورد آزمون قرار داده‌ شده است.
روش آماری مورد استفاده در این تحقیق عبارتند از:
3-8-1- مدل معادلات ساختاری
برای بررسی روابط عِلّی بین متغیرها به صورت منسجم کوششهای زیادی در دهه اخیر صورت گرفته است یکی از این روشها نوید بخش در این زمینه مدل معادلات ساختاری یا تحلیل چند متغیری با متغیرهای مکنون است. بدون توجه به نام یا مفهوم بی‌شمار آن، این واژه به یک سری مدلهای عمومی اشاره می‌کند که شامل تحلیل عاملی تأییدی ، مدلهای ساختاری همزمان کلاسیک ، تجزیه و تحلیل مسیر ، رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس و سایر روش های آماری است (Hoyle, 1995, 1).
مدل معادلات ساختاری یک رویکرد آماری جامعی برای آزمون فرضیه‌هایی درباره روابط بین متغیرهای مشاهده شده و متغیرهای مکنون می‌باشد (Hoyle, 1995, 1).
از طریق این رویکرد می‌توانیم قابل قبول بودن مدلهای نظری را در جامعه‌‌های خاص با بهره گرفتن از داده‌های همبستگی، غیرآزمایشی، آزمایشی آزمون نمود.
3-8-2- ضرورت مدل معادلات ساختاری در تحقیق
یکی از قویترین و مناسب‌ترین روش های تجزیه و تحلیل در تحقیقات علوم رفتاری و علوم اجتماعی تجزیه و تحلیل چند متغیره است. زیرا ماهیت این گونه موضوعات، چند متغیره بوده و نمی‌توان آنها را با شیوه دو متغیری (که هر بار تنها یک متغیر مستقل با یک متغیر وابسته در نظر گرفته می‌شود) حل نمود.
مدل معادلات ساختاری چگونگی تأثیر مستقیم و غیر مستقیم متغیرهای پنهان در مدل تحقیق بر سایر متغیرهای تحقیق را مشخص می‌کند، و ارتباطات مفروض میان متغیرهای مستقل و وابسته را ارزیابی می‌کند. در این تکنیک نیاز به این وجود دارد که داده‌ها توزیع نرمال باشند و تعداد نمونه ها حداقل 100 باشد. مهمترین مزیت این تکنیک دقت اندازه‌گیری و تجزیه و تحلیل همزمان داده‌ها (متغیر مستقل و وابسته) می‌باشد و هدف آن تأیید و تثبیت مدل تحقیق می‌باشد که بر اساس اطلاعات بدست آمده به صورت اولیه و مفهومی ترسیم شده است (Robert c. Maccallum, 1996).
تجزیه و تحلیل ساختارهای کوواریانس یا مدل سازی عِلّی یا مدل معادلات ساختاری یکی از اصلی‌ترین روش های تجزیه و تحلیل ساختارهای داده‌های پیچیده است.
بنابراین از آنجایی که در تحقیق حاضر چند متغیر مستقل وجود دارد که می‌بایستی اثر آنها بر روی متغیر وابسته مورد بررسی قرار گیرد استفاده از مدل معادلات ساختاری ضرورت می‌یابد.

4-1- مقدمه
داده‌های جمع‌آوری شده به منظور تجزیه و تحلیل و نتیجه‌گیری، می‌باید در قالب آزمون‍های آماری به اطلاعات ارزشمند تبدیل گردند. در واقع تجزیه و تحلیل داده‌ها برای بررسی صحت و سقم فرضیات برای هر نوع تحقیق از اهمیت خاصی برخوردار است، و از اصلی‌ترین و مهمترین بخشهای تحقیق محسوب می‌شود. این فصل در بخش آمار توصیفی و استنباطی تنظیم شده است که در بخش توصیفی به بررسی وضعیت جمعیت شناختی نمونه آماری تحقیق پرداخته و در بخش آمار استنباطی با بررسی موارد زیر پرداخته شده است:
آزمون کایزر میر اولکین و بارتلت برای اطمینان از کفایت نمونه‌ها برای تحلیل عاملی اکتشافی
تحلیل عاملی اکتشافی برای حذف سئوالات دارای بار عاملی و اشتراکات کم (برای آمادگی بیشتر برای تحلیل عاملی تأییدی)
بررسی و آزمون فرضیات تحقیق با بهره گرفتن از مدل معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تأییدی)
تحلیل‌های جانبی:
آزمون t دونمونه‌ای با نمونه‌های مستقل برای بررسی تفاوت در دیدگاه های دو گروه زن و مرد
آزمون آنالیز واریانس بین موردی یا مقایسه میانگین چند جامعه برای بررسی تفاوت در دیدگاه های گروه های تحصیلی مختلف در رابطه با متغیر

دیدگاهتان را بنویسید