پایان نامه با واژه های کلیدی ارزش های مشترک، معنویت در محیط کار، انسجام سازمانی، رضایتمندی

دانلود پایان نامه

امروز، چاره ای جز عطف توجه به درون و یا عالم انفس و مؤلفه های امیدوار کننده را ندارد.
– در گذشته دین و مذهب، بسیاری از کارکرد هایی را که ما امروز بیشتر از گذشته به آن احتیاج داریم، برآورده می ساخت. امروزه دین و مذهب به عنوان دین و مذهب تاریخی، نهادینه و رسمی، کم کم سیطره و نفوذ خود را در اذهان مردم از دست داده است. عوامل مختلفی باعث شده که امروزه ادیان تاریخی کمتر از گذشته بر اذهان سیطره داشته باشند و یکی از این عوامل این است که، قوامادیان به تعبد است و امروزه عقلانیتمدرنتعبدگریزاست(ملکیان، همایش معنویت و هویت در قرن 21، به نقل از موسوی،1387: 53).
جذابیت معنویت ممکن است ناشی از چندین دلیل باشد:
1. سازمان ها یک دستاورد بزرگ انسانی هستند و کار، فعالیت اصلی زندگی اکثر مردم است.
2. وقتی که سازمان ها بهتر عمل می کنند، مدیران در بهبود شرایط کاری کارکنان شان، بهبود کیفیت زندگی مشتریان و بهبود جامعه به عنوان یک کل تواناتر می شوند. در مقابل، اگر آن ها به طور ضعیف مدیریت شوند و روی بقای مادی متمرکز شوند، نمی توانند به راحتی، لذت غنای معنوی و کار معنی دار را برای کارکنان تصدیق و تضمین کنند.
3. افزایش معنویت محیط کار برای بهبود تعهد کارکنان و بهبود عملکرد سازمانی تا زمانی که این کار در فضایی از احترام به شأن افراد انجام شود، هیچ مشکلی ندارد.
4.در بسیاری از سازمانهای امروزی، افراد فقط دست ها و مغزهایشان را برای کار می آورند نه روحشان را، در نتیجه، این سازمان ها تمام قدرت خلاقیت و استعداد ذاتی کارکنانشان را مورد هدف قرار نمی دهند. در این صورت، کارکنان به عنوان شخصیت هایی با تمام ابعاد در شکوفایی خودشان موفق نمی شوند.
5. اگر معنویت در محیط کار به طور نامناسب مدیریت شود، ممکن است ساختارهای سازمانی را، با ویژگی های معنوی که به عنوان فناوری جدید کنترل، یعنی شکل های جدید و پیچیده تری از تسلط در نظر گرفته می شوند، بیامیزد.
6. معنویت محیط کاری، اگر به درستی تفسیر شود، و انجام کار معنادار در یک بافت اجتماعی، همراه با احساس لذت و ارضای شخصی نشان داده شود، می تواند مسائلی مثل صدمات به سلامتی فکری کارکنان، بندگی، احساس حقارت و تحقیر افراد، امور انسانی و تهدید های جدی به “روح انسانی” را که از نظر نویسندگان متعددی در بسیاری از سازمان های به قول معروف پیشرفته موجود می باشد، کم کرده یا برطرف نماید (رگو وکنها،2008: 54).

مزایای معنویت در محیط کار
پرداختن به کارهایی که شکل خدمت گذاری دارد، اهتمام به رفتارهای شفقت آمیز با زیردستان و مشتری گرایی، رفتارهای مدیرانی است که می خواهند زندگی کاری خود را به لحاظ معنوی معنا دارتر کنند(مک کورمیک،1994: 5). از نظر مدیران ارشد و استراتژیست ها آنچه بیشترین معنا و هدف را به شغل شان می دهد، شامل توانایی و قابلیت های کامل فردی، همکاری با یک سازمان خوب و اخلاقی، شغلی جالب و جذاب، بدست آوردن پول، داشتن همکاران خوب،خدمت به نوع بشر، خدمت به نسل های آینده و خدمت به جامعه کنونی می باشد. بنا به تحقیقاتی که میتروف و دنتون انجام داده اند، نکات کلیدی برای معنویت به چشم می خورد از جمله اینکه رسمی،منسجم و سازمان یافته نیست، کاملا جامع و فراگیر و پذیرای هر کسی است، منبع غایی معنا و هدف در زندگی است، منبع لایزال از ایمان و نیروی اراده است، هدف غایی، جهانی و بدون بعد زمانی است و همچنین دارای احساس عمیق ارتباط متقابل با هر چیزی و آسایش و آرامش درونی است. بنابراین بکارگیری معنویت در محیط کاری، می تواند مزایای زیادی برای مدیران و کارکنان به همراه آورد(رستگار،1383: 180-179). مطالعات نیز نشان می دهند که تشویق معنویت در محیط کار می تواند به مزایای زیادی منجر شود. یکی از حوزه های مدیریت که می تواند استفاده زیادی از معنویت داشته باشد، مدیریت تغییر سازمانی است که هدف آن کمک به تغییر رفتار افراد در سازمان و در نتیجه کسب اهداف عملکردی به صورتی اثربخش و سریع است. روش های سنتی تغییر افراد و فرهنگ سازمانی بر همسو کردن ساختارها و سیستم های سازمانی با رفتار های مطلوب متمرکز است. این روش مستلزم تلاش و استمرار فوق العاده است. می توانیم این روش را تغییر از بیرون به درون بنامیم، زیرا در این روش، تغییر ابتدا از عناصری بیرون افراد آغاز می شود. در مقابل، دانش معنوی پیشنهاد می کند که تغییر می تواند به صورت از درون به بیرون افراد آغاز می شود. در واقع افرادی که زندگی معنوی را تجربه می کنند، می توانند با روش های سازگار با اهداف سازمانی موجب رشد و توسعه خود و سازمان شوند(هیتن و اشمیت-ویک، و تراویس167،2004: 63-62). همچنین محققانبیان می‌کنند که تشویق معنویت در محیط کار می‌تواند منجر به مزایا و منافعی از قبیل افزایش خلاقیت(فرشمن،۱۹۹۹)، افزایش صداقت و اعتماد(وانگر-مارش و کونلی،۱۹۹۹)، افزایش حس تکامل شخصی(بوراک،۱۹۹۹)، افزایش تعهد سازمانی (دلبک،۱۹۹۹؛ میلیمان و دیگران،۲۰۰۳)، بهبود نگرش‌های شغلی کارکنان همچون افزایش رضایت شغلی، مشارکت شغلی، و نیز کاهش تمایل به ترک خدمت(میلیمان و دیگران،۲۰۰۳)، افزایش اخلاق و وجدان کاری، انگیزش بیشتر(مارکز و دیگران،۲۰۰۵) شود و همه اینها به صورت مستقیم و غیرمستقیم سبب بهبودعملکرد، سودآوری و اثربخشی سازمانی می‌گردند.

عوامل ارتقاء معنویت در سازمان
به طور کلی تشویق و ترویج معنویت در محیط کار را می‌توان در دو سطح فردی و سازمانی بررسی کرد. از آنجا که معنویت در کار به
نفع کارکنان، مشتریان و کارفرما ها می باشد، کارشناسان و مشاوران سازمانی سعی در توسعه آن داشته اند. سازمان های مختلف در حال برنامه ریزی هایی هستند که معنویت در کار را ارتقاء می دهد. با این وجود، بر اساس یافته های تحقیقات، سازمان ها فاقد ویژگی هایی هستند که مستقیما تجربه معنویت در کار را برای همه افراد میسر سازد. کینجرسکی و اسکریپنیک(2006) عوامل سازمانی که معنویت در کار را افزایش می دهند را به هفت دسته طبقه بندی کردند، در واقع ترکیبی از همه این موارد است که باعث پرورش و افزایش معنویت در کار می شوند، این عوامل به شرح زیر می باشند:
1- رهبری الهام بخش168
رهبری الهام بخش شیوه خاصی از رهبری است که باعث ارتقاء معنویت در کار کارکنان می شود. رهبران الهام بخش، فرهنگ حمایت از کارکنان را خلق می کنند و رهبری توانگر را به نمایش می گذارند و به الگوسازی رفتارهایی می پردازند که با اصول و نگرشهای سازمانی منطبق هستند.
– فرهنگ حمایت169 از کارکنان.رهبران الهام بخش بر رهبری ای تأکید می کنند که به رفاهو آسایش همه کارکنان توجه دارند. کارلا170 تأکید می کند که فرهنگ حمایت(فرهنگی که اعضاء و یا مدیران بتوانند با کار و قلب بر دیگران مدیریت کنند) عامل مهمی در پرورش معنویت در کار است.
– رهبری توانگر171. این دسته از رهبران، کارکنان را برای دست یافتن به هدف سازمانی راهنمایی و حمایت می کنند. برای این منظور، آن ها دائما فلسفه و اصول سازمانی را به آگاهی کارکنان می رسانند و اعضاء را در پروژه های تصمیم گیری سازمانی مشارکت می دهند. آن ها یقین دارند که کارکنان اطلاعات کافی برای تصمیم گیری دارند بنابراین، کنترل را رها می کنند تا خود کارکنان وظیفه شان را انجام دهند.
– الگوسازی رفتارها. مدیران و رهبران الهام بخش،رفتارهایی را که منطبق با فلسفه و مأموریت
سازمان می باشد الگو قرار می دهند و آن ها را تقویت می کنند. بسیاری از کارکنان معتقدند که معنویت در کار از رهبری سازمان برمی آید زیرا رهبر است که به آن شکل می دهد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع تحقیق درباره یادگیری اجتماعی

2- شالوده سازمانی قوی
وقتی سازمان دارای شالوده قوی باشد، معنویت در کار افزایش می یابد. بطور کلی این شالوده همان دید، مأموریت، مقصد، ارزش های مشترک و اهدافی است که روی هم رفته ما را به سمت یک جامعه خوب سوق می دهد.
– دید الزام آور172. تحقیقات نشان می دهد وجود یک دید الزام آور که هدف والاتر را فراهم می کند به شالوده سازمانی می انجامد. دیدگاه سازمانی همیشه باید بتواند در سعادت جامعه سهیم باشد. تمامی افراد شاغل در یک سازمان با سایر همکاران خود دارای ارزش های مشترکی می باشند که به دیدگاه یا چشم انداز و مقصود نهایی سازمان مربوط است.
– وضوح و روشن بودن مقصود. به جز دید الزام آور سازمانی، کارکنان باید از فلسفه سازمان آگاه باشند و کاملا بدانند که چرا سازمان تشکیل شده است و آنها به چه کسانی خدمت می کنند.
– تعمق و ارزشیابی. با انجام فرایند های منظم تعمق و ارزشیابی از از هدف و ارزش های سازمان می توان به یک شالوده سازمانی قوی دست یافت. دادن فرصت های لازم برای تفکر ، به افراد این امکان را می دهد که مأموریت سازمان را بررسی کنند و به درجه ای از اطمینان برسند که بدانند آیا باعث ایجاد تفاوتی در سازمان، چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی شده اند یا نه.
3- انسجام سازمانی
طبق تحقیقات پیشین، انسجام سازمانی به تجربه کارکنان از معنویت در کار افزوده است. وقتی که کار،مأموریت و هدف سازمان در یک راستا باشند و زمانی که فضای اعتماد و احترام بر سازمان حکم فرما باشد چه بسا اعضاء برای سازمان قابل اعتماد می شوند و انسجام فردی می یابند و می فهمند که چگونه کار آنها با ارزش های فردی و اهداف والاتر گره خورده است.
– همسویی یا همراستایی. احساس همسویی ارزش های فردی و اهداف سازمانی و عالی، این امکان را فراهم می کند که افراد حتی در زمان بحران هم بتوانند بر روی کارشان و آنچه که مهم است متمرکز بمانند و دریابند که چگونه کار خاص هر کس، هدف سازمان را تأمین می کند.
– اعتماد و احترام. تحقیقات نشان می دهد که وقتی سازمان اعتماد و احترام را میان اعضای خود و کسانی که به آنها خدمت می کنند برقرار می کند، معنویت در کار افزایش می یابد. این احساس همبستگی و انسجام به واسطه وجود ارزش های مشترکی مثل برخوردهای محبت آمیز، بزرگی، اعتماد و احترام و مقبولیت ایجاد می شود.
4- فرهنگ و فضای کاری مثبت
محیط های کاری مثبت، مکان هایی که کارکنان احساس خوبی از کار در آن دارند و با احساس راحتی می توانند به کار خود مشغول باشند، احساس معنویت در کار را ارتقاء می دهد. فرهنگ کاری انعکاسی از رهبری، ارتباطات، فرصت ها، اولویت ها و برخورد های مناسب با اعضاء است. مثلا توجه، همکاری و حمایتی که از سوی مقامات ارشد اعمال می شود در ایجاد فضایی که منجر به بهترین عملکرد می شود مهم است.
5- احساس همبستگی در بین اعضاء
وجود ارتباط مثبت میان اعضاء و احساس همبستگی در سازمان می تواند باعث افزایش معنویت در کار شود. از ویژگی های این اصل، روابط فردی، کار گروهی یا تیمی و اوقات فراغت همگانی است.
– روابط فردی. یعنی در سازمان اعضاء یکدیگر را می شناسند و زمانی را برای ارتباط با یکدیگر صرف می کنند و وقتی کسی با مشکلی روبرو شود همکاران و رهبران مطلع می شوند.
– اهمیتتیم و گروه.روابط مسؤلانه، جمعی و همکارانه باعث می شود که افراد بتوانند کارآمدتر در قالب یک تیم کار کنند.
– تفریح173.
بشاش بودن و سرگرمی از عوامل مهم در تجربه کاری است.

6- فرصت های رضایتمندی شخصی،یادگیری مستمر و پیشرفت
یکی دیگر از راه هایی که سازمان به ایجاد معنویت در کار می پردازد، فراهم آوردن فرصت هایی است که برای رضایتمندی شخصی، یادگیری مستمر و پیشرفت افراد در نظر گرفته می شود که به شکل های مختلفی ارائه می گردد.
– کار جالب و جذاب. به نظر می رسد معنویت در کار با مشغولیت یافتن در کاری جذاب ارتقاء می یابد. کاری جذاب است که افراد در محل کار خود آنقدر با آن درگیر شوند که زمان را از یاد ببرند.
– ابتکار و خلاقیت. استقبال از همه احتمالات و ایده های جدید کارکنان، که به نتایج مثبت می انجامد، منجر به تجربه معنویت در کار برای کارکنان می شود.
– انعطاف پذیری و استقلال. ممکن است برای هر کس به گونه ای تعریف شود. مثلا عده ای آن را در قالب حق انتخاب ساعت های کاری و برنامه ریزی روزانه یا هفتگی تعریف می کنند. یا عده ای دیگر انعطاف و استقلال را در این بدانند که می

دیدگاهتان را بنویسید