منبع پایان نامه حقوق ارشد درباره تحقیقات مقدماتی

دانلود پایان نامه

از جرم لازم است که دادخواست به دادگاه بدهد .
بنابراین با توجه به موارد فوق می توان گفت که غالباً ضبط اموالی که در مرحله ی تحقیق وکشف جرم وگاهی محاکمه ی متهم صورت می گیرد,از موارد ضبط موقت اموال است که در اکثر موارد نیز به استرداد می انجامد وتا قبل ازمحاکمه متهم و در جریان محاکمه وصدورحکم ازسوی دادگاه منجربه استردادمال به صاحب آن وبه ندرت منجربه صدور حکم به ضبط دائم ومعدوم کردن مال ضبط شده می گردد.البته لازم به ذکر است که اغلب ضبط موقت اموال در رابطه با جزء یا قسمتی از اموال متهمان صورت می گیرد وباید در نظر داشت که چنانچه استثنائاً در مرحله ی کشف,تحقیق وتعقیب ازسوی ضابطین عدلیه یا قضات اموال متهم موقتاً بازداشت گردد,پس ازرسیدگی به متهم ودر مرحله ی دادرسی,دادگاه کیفری تنها آن بخش از اموال متهم را که در اثر ارتکاب جرم حاصل گردیده ویا وسیله جرم بوده ویا به عنوان دلیل وجودشان لازم می باشد ,ضبط نموده ومابقی آن را به صاحب مال مسترد می دارد.(مطابق ماده 10ق.م.ا)

گفتار دوم:ضبط دائم یا مصادره اموال
«مصادره اموال»در ادامه ضبط موقت اموال است که بدواً از سوی مأمورین کشف جرم ویا به دستوردادگاه کیفری بنا به احتیاط و تأمین حقوق زیان دیده از جرم یا بیت المال یا دولت ویا رعایت حال جامعه صورت گرفته,ویا پس از رسیدگی به اتهام متهم ومحاکمه او از سوی دادگاه کیفری وبه عنوان مجازات مالی ویا به جهت استرداد حقوق زیان دیدگان رأساً وبه موجب حکم خاص صورت می گیرد.
جهات مصادره اموال را می توان به شرح ذیل نام برد:
1-به عنوان کیفر ومجازات مجرمی که دراثر ارتکاب جرم وازطریق مجرمانه آن اموال و اشیاء را به دست آورده دادگاه حکم به مصادره اموال می دهد.
البته در صورتی که این نوع از ضمانت اجراء کیفری به عنوان مجازات اصلی یا مجازات تکمیلی توسط مقنّن در متن قانونی پیش بینی شده باشد.
2-به منظور احقاق حقوق عمومی واعاده اموال به غارت برده شده از بیت المال عمومی توسط مجرم,گاهی دادگاه حکم به مصادره اموال به غارت برده شده یا معد برای اعمال مجرمانه می دهد.
3-به منظور پیشگیری از وقوع جرم ویا رفع خطر ویا جلوگیری از ورود ضرر به افراد وجامعه,گاهی دادگاه حکم به ضبط اشیاء واموال خطرناک ومضر صادر می نماید.(مثل حکم به ضبط دایم اسلحه غیر مجاز).
البته باید گفت:مصادره کلی یاجزئی اموال در موارد واوضاع واحوال خاصی مثل انقلاب, بیشتر درجرایم سیاسی ودرباره شخص خاص به موجب فرمان یا حکم مقام صلاحیت دار یا مجلس یا به وسیله ی قوه ی مجریه وقضائیه به مرحله ی اجرا در می آید که فاقد شرط وقید است به طوری که ممکن است بدون وجود نصّ قانونی ونسبت به همه ی اموال متهم حتی اموال بلامعارض اعمال گردد.

الف)بررسی مجارات ضبط اموال در ماده 522ق.م.ا
این ماده راجع به جرایم تهیه وترویج سکّه ی قلب می باشد,که ضبط اموال به دست آمده وحاصله از طرق مجرمانه مذکور در مواد 518,519,520 به عنوان ضمانت اجرای کیفری یا مجازات اصلی مورد حکم قرار داده است که با مجازات حبس مقرر درمواد مزبور جمع می گردد.لازم به ذکر است که منظور از ضبط در این ماده،ضبط دائم یا مصادره اموال تحصیلی می باشد،نه ضبط موقت.مادّه 522ق.م.ا مقرر می دارد:«علاوه برمجازات های مقرر مواد520,519,518کلیه اموال تحصیلی از طریق موارد مذکور نیز به عنوان تعزیر به نفع دولت ضبط می شود».
اعمال مجرمانه مذکوردرفصل چهارم قانون مجازات،تعزیرات عبارتنداز:ساختن سکّه قلب تخدیش سکّه,ترویج سکّه قلب یا مخدوش وداخل کردن سکّه قلب یا مخدوش به کشور.
ظاهر ماده 522آن است که ضبط اموال به نفع دولت,مجازات تعزیری است واین در حالی است که ذیل ماده 521ق.م.ا توبه راساقط کننده کلیه مجازات های مذکور می داند،امّا به نظر می رسد توبه تنها ساقط کننده مجازات حبس می باشد وتأثیری در سقوط ضبط اموال ندارد.
منظور از اموال تحصیلی از جرایم مذکور اصولی است که مستقیماً در ساختن یا تخدیش یا ترویج یا معامله مسکوکات طلاونقره به دست می آید.بنابراین سایر اموال مانند وسیله ی نقلیه ای که مسکوکات باآن حمل ونقل می شودومحلّی که مسکوکات درآنجا ساخته می شود ووسایلی که مسکوکات با آنها ساخته یا مخدوش می گردد,تابع مقررات عمومی خواهد بود.
البتّه خارج کردن مسکوکات طلا ونقره از کشور یا داخل کردن آنها به کشور مطابق لایحه قانونی شورای انقلاب راجع به ارزها وطلا وآلات وجواهرات ممنوع بوده وقاچاق محسوب می شود که در این مورد در بخش مربوط به قاچاق اشیاء وارز بحث خواهد شد.
ب)بررسی مجازات ضبط اموال در ماده 562 ق.م.ا.
ماده 562ق.م.ا مقرّرمی دارد:«هرگونه حفاری وکاوش به قصد بدست آوردن اموال تاریخی, فرهنگی ممنوع بوده ومرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال وضبط اشیاء مکشوفه به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور آلات وادوات حفاری به نفع دولت محکوم می شود چنانچه حفاری در اماکن ومحوطه های تاریخی که در فهرست آثار ملّی به ثبت رسیده است یا در بقاع متبرکه و اماکن مذهبی صورت گیرد علاوه بر ضبط اشیای مکشوفه و آلات و ادوات حفاری، مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شود.
تبصره ‌۱:هر کس اموال تاریخی- فرهنگی موضوع این ماده را حسب تصادف به دست آورد و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به تحویل آن اقدام ننماید به ضبط اموال مکشوفه ‌محکوم می‌گردد.

تبصره 2:«خرید وفروش اموال تاریخی,فرهنگی حاصله از حفاری غیر مجاز ممنوع است وخریدار و فروشنده علاوه بر ضبط اموال فرهنگی مذکور , به حبس از شش ماه تاسه سال محکوم می شود.هرگاه فروش اموال مذکور تحت هر عنوان از عناوین به طور مستقیم یا غیر مستقیم به اتباع خارجی صورت گیرد,مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم می شود.»
مجازات ضبط اشیاء مکشوفه وآلات وادوات حفاری مذکور در ماده جزء مجازات های اصلی بوده که دادگاه مکلف است علاوه بر حبس به آن حکم دهد.از لحاظ نوع مجازات، باتوجه به اینکه جرم مزبور پایه شرعی نداشته بلکه براثر تحولات و مقتضیات جامعه از طرف مقنّن پیش بینی گردیده است در طبقه بندی مجازات ها مطابق ماده 12از قانون مذکور در طبقه بندی مجازات ها ی تعزیری قرار دارد.چون نوع ومیزان آن از طرف مقنّن تعیین شده است نظر به اینکه مقنّن ضبط اشیاء مکشوفه(اموال تاریخی،فرهنگی)را به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور آلات وادوات حفاری را به نفع دولت دانسته است،معنای ضبط دایم یا مصادره استنباط می گردد.
همچنین ضبط آلات وادوات حفاری علاوه براینکه به عنوان مجازات وتنبیه مجرم پیش بینی نشده بلکه به عنوان یک اقدام تأمینی نیز محسوب می شود که از تکرار جرایم در آتیه جلوگیری به عمل می آورد.
مطابق تبصره 1ماده مزبور هر کس که بدون هیچ گونه قصد وسوء نیتی براثر حفاری وکاوش به هر صورتی برحسب اتّفاق اموال تاریخی- فرهنگی موضوع ماده مزبور را به دست آورد وبه سازمان میراث فرهنگی کشور تحویل ندهد تنها به مجازات ضبط اموال مکشوفه محکوم می گردد.لذا جرم موضوع این تبصره فقط یک مجازات اصلی دارد وآن مصادره اموال مزبور به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور می باشد.
ج) بررسی ماده 709 ق.م.ا
قمار مطابق ماده 705ق.م.ا جرم شناخته شده وبرای ساختن,فروختن در معرض فروش گذاشتن ,در اختیار گذاشتن و وارد کردن آلات مخصوص قمار نیز در ماده 707ق.م.ا مجازات تعیین گردیده است،به علاوه تمام اسباب و نقود متعلق به قمار نیز وقف ماده 709ق.م.ا حسب مورد معدوم یا به عنوان جریمه ضبط می شود.
منظور از اسباب ونقود متعلق به قمار چیزهایی است که مخصوص یاری یا معد برای آن باشد,مثل وجوه موجود در صندوق قمار خانه یا روی میز یاری ومیز وصندلی که برای قمار بازان تهیه شده است.امّا پول های داخل جیب قماربازان واثاث البیت موجود در محل حتّی اگر دراطاق قمار بازی موجود باشد,چون متعلّق به قمار محسوب نمی شود قابل ضبط نیست.
در موارد تردید باید به قدر متقین اکتفا شود مثلاً اگرقمار بازان پیش از ورود مأمورین پول ها را از روی میز برداشته ودر جیب گذاشته باشند جواز ضبط محل تردید خواهد بود.
در خصوص اینکه آیا نگهداری وسایلی از قبیل آلات موسیقی وتخته نرد جرم محسوب می شود یا خیر وآیا می توان آن ها راضبط نمود,اداره حقوقی قوه ی قضائیه در نظریه مشورتی شماره 240/7مورخ 31/2/68چنین اذهان داشته:
«نگهداری وسائل از قبیل آلات موسیقی تخته نرد مادام که از وسایل مزبور استفاده نامشروع شود ازنظرمقررّات جاری کشورفاقد حیثیت کیفری است بنابراین تعقیب دارنده وسایل مزبور وضبط آن وسایل مجوز قانونی ندارد».
لازم به ذکر است که ورق بازی(پاستور)مشمول ماده 706و707قانون مجازات اسلامی می باشدوخارج ازمشمول ماده 1قانون مرتکبین قاچاق است و ورق مزبور وفق ماده 709 قانون مجازات اسلامی حسب مورد معدوم ویا به عنوان جریمه ضبط می گردد.به نظر می رسد که مجازات ضبط اسباب ونقود متعلق به قمار که مقنن در ماده فوق الذکر آورده است,از لحاظ طبقه بندی مجازات ها برحسب ارتباط آن ها با یکدیگر،جرء مجازات های اصلی محسوب می شود.مفهوم ومعنای ضبط در ماده ی مزبور هم ضبط دائم اشیاء واموال مزبور به نفع دولت به عبارتی مصادره می باشد.
در نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه ی قضائیه آمده است:صرف نگهداری آلات قمار جرم نیست ونمی توان آن ها را ضبط نمود.چنانچه مقرر داشته اند:«…برای صرف نگهداری اشیاء مذکور برای صرف احراز قصد مزبور(نگهداری به منظور تجارت,توزیع و..)در قانون مجازاتی تعیین نشده ونمی توان به عنوان آلات وادوات جرم نسبت به ضبط آن ها اقدام نمود و برطبق اصول مسلّم شرعی وقانونی اموال هرکسی متعلّق به اوست.بنابراین ضبط و تملّک احتیاج به نصّ قانونی دارد»
در مورد نظریه مشورتی مزبور لازم به توضیح است که این نظریه در سال 1371 و قبل از تصویب قانون تعزیرات مصوب 1375بیان گردیده است که صرف نگهداری آلات قمار مطابق قوانین جزایی قبل،جرم نبوده وبالطبع آلات واسباب مزکور قابل ضبط و توقیف نبوده اند.ولی درقانون مجازات اسلامی(تعزیرات)،صرف نگهداری آلات قمار و وسایل مخصوص قمار بازی جرم شناخته شد وبرای آن مجازات مقرّر گردیده است.(ماده 706ق.م.ا)به علاوه آلات وادوات مزبور مشمول حکم عام ماده 709ق.م.ا قرار گرفته وحسب مورد معدوم یا به عنوان جریمه ضبط می شوند.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   باورهای عامیانه

مبحث دوّم:بررسی تحلیلی ضبط ومصادره اموال در قانون آئین دادرسی کیفری
فصل سوم از باب اوّل قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب در امور کیفری که شامل موادّ 96الی 112می باشد وعیناً همان مقاله دوّم از مبحث سوم از فصل سوّم از باب اوّل قانون آئین دادرسی کیفری سابق می باشد به تفتیش وبازرسی منازل واماکن کشف آلات وادوات جرم وچگونگی ضبط ومصادره آن اختصاص دارد و هم چنین فصل اوّل از باب سوم قانون صدر الذکر به نحوه وموارد تجدید نظر احکام کیفری می پردازد که شامل ضبط ومصادره اموال نیز می شود لذا ابتدا مواد مربوط به نحوه ی ضبط وتوقیف آل
ات وادوات جرم در این قانون را مورد بررسی قرار داده وسپس چگونگی تجدید نظر از احکام مربوط به مجازات ضبط ومصادره اموال را مورد تجزیه وتحلیل قرار می دهیم ودر انتها هم به رفع ابهاماتی در رابطه با ضبط اموال خواهیم پرداخت.
گفتار اوّل:بررسی مواد مربوط به نحوه ی ضبط آلات وادوات جرم
ماده 107قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب در امور کیفری که همان ماده 103قانون آئین دادرسی کیفری سابق می باشد مقرر می دارد:«آلات وادوات جرم از قبیل خرید اسلحه,اسناد ساختگی,سکّه تقلبی,وکلیه اشیائی که در حین بازرسی به دست آمده»و می تواند موجب کشف جرم یا اقرار متهم به جرم باشد باید ضبط شده ودرصورت مجلس,هریک اشیای مزبور تعریف وتوصیف می شود ودر ماده 108قانون فوق الذکر آمده است:«آلات و ادوات جرم را باید شماره گذاری و ممهور وحفظ نمود وآنچه را که قاضی تحصیل می کند باید با ذکر مشخصات به صاحبانش رسید بدهد».
در ماده 111نیز مقرّر گشته:«اموال مسروقه یا اشیائی که به واسطه ارتکاب جرم تحصیل شده ویا هر نوع مالی که در جریان تحقیقات شده،باید به دستور قاضی،به کسی که مال از او به سرقت رفته ویا اخذ شده مسترد شود مگر اینکه وجود تمام یا قسمتی ازآن ها در موقع تحقیق یا دادرسی لازم باشد که در این صورت پس از رفع احتیاج به دستور قاضی مسترد می شود.اشیائی که برابر قانون باید ضبط یا معدوم شود از حکم این ماده مستثنی است»
منظور از ضبط در موارد مذکور،ضبط موقت اشیاء وآلات جرم می باشد که همانطوری که در بخش مربوط به جهات ضبط اموال ذکر شد هدف وجهات ضبط در مواد مذکور نیز به خاطر کشف جرم ودلیل می باشد ویا به منظور یک اقدام تأمینی وپیشگیری از وقوع جرم ضبط صورت می گیرد ویا به منظور جبران خسارت زیان دیده از جرم می باشد ویا به منظور استرداد اموال به صاحب ومالک آن می باشد ویا به علّت اینکه اشیاء واموال مربوطه چیزهایی است که باید معدوم گردد وهمه ی مواد مذکور علّت وجهاتی است که ایجاب می کند تا آن اموال واشیاء ضبط شوند.لازم به ذکر است که حکم ماده 107 قانون مذکور شامل کلیه اموال واشیاء اعم از منقول وغیر منقول می گردد.
ماده 111قانون آئین دادرسی کیفری دادگاه های عمومی وانقلاب به استرداد اموال ضبط شده در حین تحقیقات مقدماتی،اختصاص دارد.البته به نظر می رسد برای استرداد اموال واشیاء مزبور باید تقاضای ذی نفع وشرایط مقرّر در ماده 10 ق.م.ا وجود داشته باشند که این شرایط عبارنتد از:
1-وجود تمام یا قسمتی از اشیاء واموال در بازپرسی یا دادرسی لازم نباشد.
2-اشیاء واموال بلامعارض باشد.
3-در شمار اشیاء واموالی نباشد که باید ضبط یا معدوم گردد.
استرداد اموال مذکور بنا به قاعده اصل احترام به مالکیت مشروع و ردّ مال به صاحب آن می باشد.مطابق قسمت اخیر ماده مزبور,هرگاه وجود تمام یا قسیمتی از اشیاء واموال در موقع تحقیق ودادرسی لازم باشد,توقیف آن ها تا آن زمان ادامه یافته وپس از رفع احتیاج در صورت وجود شرایط فوق الذکر به صاحبان آن ها مسترد می گردد به علاوه اشیائی که طبق قانون باید ضبط یا معدوم شوند از حکم مذکور استثناء گردیده است که قبلاً در بررسی ماده 10 قانون مجازات اسلامی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است ودر اینجا ضرورت به تکرار آن نمی باشد.
گفتاردوم:تجدید نظر از احکام ضبط ومصادره


برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید
رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

یکی از موضوعات مهم در خصوص ضبط ومصادره اموال بحث تجدید نظر از ضبط ومصادره اموال می باشد.
تا سال 1372که قانون تجدید نظر آراء دادگاه ها به تصویب قوه ی مقننه رسیده وبه موجب جزء د از بند 2از ماده 9 قانون موصوف مقنّن به صراحت احکام ضبط و مصادره را قابل تجدیدنظر دانسته,احکام ضبط ومصادره تابع مقررات کلی وشکلی قانون آئین دادرسی کیفری و مقررات مربوطه در خصوص تجدیدنظر از احکام وآراء صادره از محاکم قضائی بوده است وبرای اوّلین بار در مورخه ی 17/5/1372قانون گذار با تصویب قانون تجدیدنظر دادگاه ها به قابل تجدیدنظر بودن احکام ضبط ومصادره اموال را بدون هیچ قید وشرطی وبدون تعیین میزان ومبلغی قابل تجدیدنظر در مراجع تجدیدنظر وقت دانسته است.
بدین ترتیب که احکام صادره از دادگاه کیفری دو در دادگاه کیفری یک و احکام صادره از دادگاه کیفری یک در دیوانعالی کشور قابل تجدید نظر می بود.
این سیستم ورویه تا سال 1373ادامه داشت تا اینکه درآن میان قانون تشکیل دادگاه های عمومی وانقلاب به تصویب رسید وسیستم قضائی کشور به موجب قانون مذکور متغییر و متحوّل گردیده ومقنّن در بند 3 ماده 19قانون تشکیل دادگاه های عمومی وانقلاب احکام مصادره وضبط اموال را نیز قابل تجدیدنظر دانسته بدون اینکه مرجع تجدیدنظر ومیزان ونوع اموال را تعیین کرده باشد.ولی در بند 3از ماده 21 قانون مذکور مقرر داشته که مرجع تجدید نظر از احکام ضبط ومصادره اموال دیوان عالی کشور می باشد بدون اینکه نوع حکم ونوع اموال واشیاء مورد حکم

دیدگاهتان را بنویسید