مراحل رشد روانی جنسی شخصیت

فروید معتقد بود که الگوی شخصیت افراد بزرگ سال در اوایل زندگی تشکیل شده و تا پنج سالگی تقریباً به طور کامل شکل گرفته است. کودک در این مراحل از لحاظ جنسی خود انگیخته است، به این معنا که با تحریک مناطق شهوت انگیز بدن، یا بر اثر تحریک شدن توسط والدین یا پرستاران به هنگام مراقبت از کودک، به لذت شهوانی دست می‌یابد. هر مرحله در منطقه شهوت انگیز خاصی متمرکز می‌شود.
مرحله دهانی[1] از تولد تا دومین سال زندگی ادامه دارد در این مرحله، تحریک دهان، مانند مکیدن، گاز گرفتن و بلعیدن، نخستین منبع ارضای شهوانی است. ارضای نامناسب (بیش از اندازه یا کم) در این مرحله ممکن است یک شخصیت دهانی را به وجود آورد که در این صورت، شخص به عادت‌های دهانی مانند سیگار کشیدن، بوسیدن، و خوردن علاقه وافر پیدا می‌کند. فروید معتقد بود که بسیاری از رفتارهای بزرگ‌سالی را از خوش بینی افراطی گرفته تا مسخره کردن و بدبینی، می‌توان به رویدادهایی که در مرحله رشد دهانی به وقوع پیوسته‌اند نسبت داد (شفیع آبادی،1385). در مرحله‌ی مقعدی[2] ارضای جنسی از دهان به مقعد تغییر مکان می‌دهد و کودک از تحریک منطقه مقعدی لذت می‌برد. در این مرحله که با آموزش توالت رفتن همزمان است، کودک ممکن است مدفوع خود را رها سازد و یا از دفع آن جلوگیری کند که در هر دو مورد پدر و مادر را به مبارزه می‌طلبد. تعارض در این مرحله می‌تواند به پرورش یک بزرگ‌سالی مقعدی دفعی[3] که شخصی است که کثیف، ولخرج، و گزافه گو، یا به بزرگ‌سالی مقعدی ضبطی[4] که بیش از اندازه با نظم و ترتیب، تمیز و وسواسی است منجر شود. 3 در مرحله‌ی آلتی[5] که در حدود چهار سالگی روی می‌دهد، ارضای شهوانی به اطراف دستگاه تناسلی تغییریافته فروید در این مرحله از رشد عقده ادیپ[6] را مطرح کرد. به نظر فروید کودک در این مرحله نسبت به والد جنس مخالف عشق می‌ورزد و از والد هم جنس که در آن زمان او را رقیب عشقی خود می‌داند می‌هراسد (فروید، 1954). مرحله‌ی نهفتگی[7]، کودکانی که قادرند در برابر کشمکش‌های زیاد این مرحله اولیه مقاومت کنند وارد دوره‌ی نهفتگی می‌شوند که تقریباً از پنج تا دوازده سالگی ادامه می‌یابد. مرحله‌ی تناسلی[8] به نظر فروید سپس در ابتدای نوجوانی که با بلوغ جنسی[9] آغاز می‌شود، مرحله‌ی تناسلی فرا می‌رسد. رفتار غیر همجنس خواهی[10] اهمیت پیدا می‌کند و شخص آماده شدن برای ازدواج و تشکیل خانواده را آغاز می‌کند (شولتز. ترجمه علی اکبر سیف و همکاران،1378).تأکید فروید بر عوامل جنسی منجر به آگاهی از نقش آنها در مشکلات سازگاری شد و راه را برای مطالعه علمی پدیده های جنسی هموار نمود. لیکن مشاهدات فروید به عصر ویکتوریا، عصری با معیارهای بسیار سخت‌گیرانه، تعلق دارند و این خود روشن می‌کند که چرا بسیاری از تعارض‌های بیماران او بر محور تمایلات جنسی آنها می‌چرخیده است. تعارض‌های جنسی تنها علت اختلال شخصیت نیستند و حتی ممکن است علت عمده ای نیز باشد. برخی منتقدان این نکته را هم عنوان کرده‌اند که نظریه‌ی فروید در زمینه -ی شخصیت تقریباً به تمامی بر اساس مشاهدات او درباره‌ی افراد مبتلا به اختلال عاطفی پی ریزی شده است و بنابراین ممکن است نتواند توصیف مناسبی از شخصیت بهنجار و سالم به دست دهد. به علاوه بسیاری از عقاید فرویدی قطعاً مبنی بر تبعیض جنسی مردسالارانه است. علاوه بر انتقادات باید گفت سازمان نظریه‌ی فروید مبهم آند و تعریف آنها دشوار است. در تحقیقاتی که برای شناسایی سنخ‌های شخصیتی دهانی و مقعدی صورت گرفته نشان می‌دهد که شیوه خاص والدین در پرورش کودک بر شخصیت بعدی کودک تأثیر بیشتری دارد تا وقایع خاص که در مرحله‌ی معینی از مراحل رشد جنسی روی می‌دهد (اتکینسون و همکاران. ترجمه‌ی محمد تقی براهنی،1381).

  1. 2. Oral Stage
  2. 3. Nal stage
  3. 1. Anal expulsive
  4. 2. Anal Retentive
  5. 3. phallic stage
  6. 4. Oedipus Complex
  7. 5. Lat ency
  8. 6. Genital Stage
  9. 7. puberty
  10. 8. Heterosexual
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تعریف واقعی شادی چیه؟