قانون آیین دادرسی کیفری

دانلود پایان نامه

تفکیک قسمتی از ملک فاقد نقشه، تهیهی نقشه ی ملک مورد تحدید، اجرای حکم افراز و تشخیص و تعیین حریم ملک از جمله مواردی است که به کارشناسان ثبت ارجاع میشود. از دیگر موارد، تهیهی نقشهی تفکیکی املاک شهرداری توسط کارشناسان شهرداری وارجاع به خبرهی ثبتی در دعاوی علیه سردفتران در محاکم تخصصی است. به طور کلی دادگاهها در پروندههایی که موضوع آنها امور ثبتی است، به کارشناسان متخصص ثبتی ارجاع میدهند.
2ـ ارجاع به پزشکی قانونی (در دعاوی مدنی):
هر چند امور مربوط به دعاوی مدنی جزء وظایف اداری و رسمی پزشکان قانونی نیست، اما در این موارد انتخاب کارشناس از بین پزشکان قانونی در رشتهای که خبرویت دارند، بلامانع است. از جمله مواردی که به کارشناسان پزشکی قانونی ارجاع داده میشود میتوان به نمونههای ذیل اشاره کرد:
2-1 تشخیص و احراز نسب:
یکی از امارههای احراز نسب ، نظر کارشناس در مورد تجزیهی خون است. در اینکه آیا با این آزمایش میتوان نسب را ثابت کرد یا خیر، دکتر کاتوزیان معتقد است با تجزیهی خون پدر و مادر و مدعی نسب، رابطهی پدر و فرزندی و نسب مادری اثبات نمیشود. اما در نفی آن اثر دارد و چون متکی بر آزمایشهای علمی است بیش از هر امارهای وجدان دادرسی را قانع میسازد. علاوه بر آزمایش خون ممکن است کارشناس با بررسی عوامل ارثی و زیستشناسی، نسب را احراز کند. البته نظر وی تنها در حد امارهی قضایی است.
2-2 نفی ولد با استناد به نظر کارشناسی:
در اینکه آیا نفی ولد فقط از طریق لعان صورت میگیرد یا با استناد به نظر کارشناس (تجزیهی خون و گواهی عقیم بودن) نیز میتوان خلاف آن را اثبات کرد و به عبارت دیگر آیا نظر کارشناس میتواند به عنوان یک دلیل و یا امارهی قطعی خلاف امارهی فراش مطرح باشد؟ در پاسخ باید گفت: درقانون مدنی مطلبی دراینباره نیامده است، اما برخی از حقوقدانان معتقدند: اگر از طریق کارشناسی قاضی علم به انتفای نسب پیدا کند، باید دعوای نفی ولد را بپذیرد. هر چند اجبار شوهر توسط دادگاه برای رجوع به کارشناس و قبول آزمایشهای پزشکی در دعوای نفی ولد را مخالف اصل آزادی و مصونیت شخص از تعرض دانستهاند.
2-3 تشخیص جنون:
دادگاه برای احراز جنون، جهت صدور حکم حجر و نصب قیم ابتدا باید به خبره رجوع کند. دربارهی رفع حجر نیز مطابق با مادهی 1255 قانون مدنی باید نسبت به رفع علت، تحقیقات لازمه به عمل آید. رجوع به کارشناس یکی از موارد تحقیق است.
2-4 تشخیص قابل درمان بودن بیماریهای(عیوب) مجوّز فسخ عقود:
به نظر میرسد به طور کلی اگر عیوب مجوز فسخ نکاح، چه در مرد و چه در زن به وسیلهی عمل جراحی یا وسایل درمانی دیگر، قابل درمان باشند، حق فسخ مبنای حقوقی خود را از دست میدهد. تشخیص امر نیز به عهدهی پزشک متخصص ( کارشناس) است.
2-5 تشخیص سن:
گاهی برای تشخیص سن و سال واقعی، فرد به پزشکی قانونی(کارشناس) معرفی میشود. اما بلوغ بر خلاف امارهی بلوغ (پانزده سال قمری)، حتی با نظر کارشناس قابل اثبات نیست.
2-6 تشخیص جنسیت (برای تعیین ارث حمل):
برخی از حقوقدانان معتقدند: «با سونوگرافی از رحم زن میتوان شمار حمل و جنس آنان را معین کرد». پس امروزه تعیین ارث حمل با استفاده از نظر کارشناس (پزشک) و تعیین جنس جنین، امری ممکن است.
گفتار دوم : مصادیق رجوع به کارشناس در امور کیفری
در تحقیقات کیفری، چون غالباً قاضی اطلاعات علمی، فنی و تخصصی ندارد، باید از نظر تخصصی اهل خبره در جهت کشف واقع استفاده کند. « … (حتی) در صورتی که بعضی از آثار از نظر قاضی حائز اهمیت در کشف حقیقت باشد ولی به نظر خبره این اهمیت را نداشته باشد، خبره مکلف است به درخواست قاضی (مطابق با مادهی 84 قانون آیین دادرسی کیفری) نسبت به آن اظهار نظر نماید…؛ زیرا مسئول کشف حقیقت قاضی است نه متخصص. متخصص نتیجهی آزمایش و تحقیق را بیان میکند».
1-ارجاع به کارشناس برای تعیین موضوع (میزان و آسیب وارده، اثبات جرم و مجرمیت و مسئولیت کیفری:
در دعاوی کیفری، ضابطین دادگستری در تحقیقات مقدماتی برای کشف حقیقت به طور معمول از اظهار نظر متخصصان و کارشناسان در پزشکی قانونی و پلیس علمی بهره میگیرند. به طور مثال معاینهی محل که مشاهده «و ضبط آثار و علامت موجود در محل وقوع جرم اسـت»، از مواردی میباشد که ممکن است دادگاه در تحقیقات مقدماتی به اهل خبره واگذار کند. در مادهی 83 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است: «از اهل خبره هنگامی دعوت به عمل میآید که اظهار نظر آنان از جهت علمی یا فنی و یا معلومات مخصوص، لازم باشد از قبیل پزشک، داروساز، مهندس، ارزیاب و دیگر صاحبان حرف…».
بنابراین با توجه به مادهی مذکور علاوه بر پزشکان قانونی و پلیس علمی، به تناسب موضوع از افراد متخصص در رشتههای مختلف نیز دعوت خواهد شد. در اینجا به لحاظ اهمیت اظهار نظر پزشکی قانونی و پلیس علمی(به عنوان کارشناس) در امر تحقیقات، به بررسی موارد ارجاعی به آنها پرداخته خواهد شد.
1-1پزشکی قانونی:
اظهارنظر پزشکی قانونی در دعاوی کیفری دارای اهمیت بسیاری است، تا جایی که گفته شده «اظهار نظر پزشکی قانونی جزء ادلهی اثبات دعوی است و حجیت دارد». ارجاع به پزشکی قانونی برای اظهار نظر به دو صورت انجام میشود:

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مقاله درمورد دانلودمحتوای تبلیغات