طراحی فضاهای ورزشی ,و مناسب سازی اماکن برای جانبازان و معلولین

      به هنگام طراحی یک فضای ورزشی در نظر گرفتن استفاده راحت­تر مردم از آن فضا به طور کلی از مسیرهای عبور و مرور و راه­های ارتباطی گرفته تا درهای ورودی، مکان­های ویژه مثل: رختکن­ها، جاهای عمومی و محل انجام فعالیت ورزشی لازم و ضروری است و در عین حال تعیین موانع احتمالی و محدودیت­هایی که یک فرد معلول ممکن است با آن مواجه شود، دارای اهمیت است. در این زمینه برخی از جنبه­های مهم قابل توجه بر اساس نوع فضای ورزشی عبارتند از :

1 ـ پارک کردن اتومبیل و یا پیاده شدن از اتوبوس و غیره

2 ـ پیدا کردن و رسیدن به ورودی

3 ـ کیشه تهیه بلیط

4 ـ عبور از درها

 5 ـ دسترسی به رختکن­ها

 6 ـ دسترسی و استفاده از سالن­های آمادگی جسمانی، زمین­های ورزشی، استخر، پیست دو و میدانی و…

7 ـ پیدا کردن و استفاده از سرویس­های بهداشتی

8 ـ دسترسی و بهره مندی از امکانات رفاهی

9 ـ یافتن صندلی یا موقعیت مناسب برای تماشای بازی

10 ـ امکان خروج سریع و ایمن از ساختمان در موارد اضطراری

در یک جمع­بندی به هنگام در نظر گرفتن چگونگی استفاده افراد معلول از هر بخش از مکان و فضای ورزشی مطرح کردن سوالات زیر ضروری است:

1 ـ چگونه آن­جا را خواهد یافت؟

2 ـ چگونه به آن­جا خواهد رسید؟

3 ـ چگونه از آن استفاده خواهد کرد؟ (فخرپور و یاوری،1385)

2ـ2ـ 9: دسترسی آسان جانبازان و معلولین به اماکن ورزشی

نظر به ویژگی­های گروه­های مختلف معلولان، اماکن، تأسیسات و تجهیزات ورزشی باید به نحوی طراحی و ساخته شوند که امکان دسترسی سهل و آسان را برای آنان به راحتی فراهم آمده و بر سر راه آن­ها موانعی ایجاد نکند. در این زمینه می­توان به موارد زیر اشاره کرد:

­ـ ایجاد پارکینگ­های مخصوص معلولان در مجاورت اماکن و تأسیسات به گونه­ای که معلولان نیازی به طی مسافت زیادی نداشته باشند؛

ـ درها و ورودی­های مناسب و قابل دسترسی آسان؛

ـ به کارگیری درهایی که به صورت اتوماتیک باز و بسته می­شوند؛

ـ ورودی­های عریض، حداقل عرض ورودی­ها باید 150 سانتی متر باشد؛

ـ حداقل عرض راهروها و فضاهای میانی بین سالن­ها باید 180 سانتی متر باشد؛

ـ سطوح شیب­دار به منظور عبور و مرور معلولان ویلچرران(جلالی فراهانی،1390).

 

2ـ2ـ10: مناسب­سازی پارکینگ­ها و مسیرهای منتهی به اماکن ورزشی

     از آنجائی که برخی از معلولین از اتومبیل شخصی برای رفتن به مکان­های ورزشی استفاده می­کنند، بنابر این ایجاد پارکینگ­های مناسب­سازی شده ضروری است. مواردی که باید در مورد مناسب­سازی پارکینگ در نظر گرفت عبارتند از :

ـ حداقل 6 درصد پارکینگ­ها ویژه افراد معلول باشد.

ـ پارکینگ­های مناسب­سازی شده به صورت منسجم باشد و در ورودی­های اصلی علائم دسترسی به آن­ها نصب گردد.

ـ پارکینگ معلولین باید حدالامکان به ورودی اصلی ساختمان نزدیک باشد.

ـ سطح زمین پارکینگ­ها باید به صورت صاف و نرم باشد و از مواردی مانند شن و ماسه پوشیده نباشد. 

ـ ارتفاع محل فروش بلیط ورودیه ماشین یا کشیدن کارت اعتباری و دکمه فعال کننده میله ورودی پارکینگ باید مناسب باشد.

ـ برای عبور افراد معلول ویلچری از محل پارک به پیاده­رو باید محل­های گذر ویژه باشد و برای افراد نابینا نیز علائم لمسی جهت مشخص کردن محل­های عبور وجود داشته باشد.

برای اینکه افراد معلول به سلامت از محل پیاده شدن و پارکینگ به ورودی ساختمان برسند، باید مسائل مربوط به پیاده­رو، گذرگاه­ها و نرده­ها با دقت در نظر گرفته شوند و تابلوهای اخباری و علائم مربوط به آن­ها نصب گردند.

ـ حداقل عرض گذرگاه­ها باید 2/1 متر باشد.

ـ مسیرهای مخصوص پیاده­ها باید با رنگ متفاوتی مشخص گردد.

ـ تقاطع پیاده­روها بهتر است بصورت گرد یا عریض و گسترده باشد.

ـ حداکثر شیب پیاده­رو باید یک در 20 باشد و محل­هایی که دارای شیب بیشتری باشند، باید در آن­ها وسایل کمکی نصب شود.

ـ تمام سطوح باید از موادی باشد، که در همه شرایط آب و هوایی از سر خوردن جلوگیری نماید.

ـ پیاده­روها باید به نحو مطلوبی نورپردازی و چراغانی شوند که از ایجاد سایه و تاریکی و تداخل  نورها جلوگیری گردد(فخرپور و یاوری،1385).

: مناسب­سازی رمپ­:

 در جاهایی­که امکان عبور هم­سطح وجود ندارد، رمپ­ها می­توانند وسیله موثری برای عبور افراد ویلچری باشد. مواردی که در مورد رمپ­ها در نظر گرفته می­شود، عبارتند از :

ـ شیب هر چقدر کمتر باشد، بهتر است؛ یعنی بین 1 در 20 و 1 در 15 و حداکثر طول آن 10 متر است.

ـ رنگ سطح رمپ­ها از نظر روشنایی باید متفاوت از رنگ جاهای استراحت باشد، تا افراد با مشکلات بینایی آن­ها را به راحتی تشخیص دهند.

ـ کلیه سطوح رمپ­ها باید از مواد ضد لغزش باشد.

ـ در هردو طرف رمپ­ها باید نرده­های میله­ای وجود داشته باشد. حداقل عرض آن­ها 2/1 متر است و در فضاهای ورزشی که معلولین از ویلچرهای ورزشی استفاده می­کنند، مانند: باشگاه­های تنیس، عرض آن­ها باید 5/1 متر باشد.

ـ جنس نرده­های میله­ای از فلزات و مواد مناسب باشد، مانند میله­های استیل رنگ شده باشد (فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ12: مناسب­سازی پله­ها

    برخی از مردم به ویژه افراد معلولی که قابلیت حرکت دارند، ترجیح می­دهند به جای رمپ از پله­های مناسب­سازی شده استفاده کنند.

– در هر صورت نرده­های اطراف پله­ها باید به عرض 1100 میلی متر باشد.

– از پله­های بدون نرده استفاده نشود.

– از علائم آگاهی دهنده لمسی در امتداد لبه پله­ها استفاده کنید.

– پاگردهایی 5/1 متری در پایین و بالای هر چند پله ایجاد کنید.

 – پله­های صاف بهتر از پله­های منحنی و کج می­باشند. 

– ارتفاع پله­ها بین 15 تا 17 سانتی متر ثابت بوده و قسمت کف آن­ها بین 25 تا 30 سانتی­متر باشد (فخرپور و یاوری،1385).

مناسب­سازی ورودی­ و درب اماکن ورزشی

      درب ورودی باید طوری باشد که جذاب بوده و مردم را فرا خواند، برای این منظور :

– ورودی باید به آسانی از کل نمای خارجی ساختمان قابل تشخیص باشد.

– ورودی باید به طور کامل در دسترس بوده و هم سطح فضای مقابل درهای ورودی باشد.

– ورودی گروه­های مختلف مردم را تفکیک نکنید. برای مثال ورودی افراد معلول از در پشت ساختمان نباشد.  

 در فضاها و مکان­های ورزشی بزرگ که در آن­ها رشته­های ورزشی مختلف ویلچری وجود دارند، درها باید به صورت اتوماتیک و الکترونیکی باشند. همچنین جنس درها از مواد براق مثل استیل نباشد.

– درها با آستانه درب هم­سطح باشد(حداکثر بر آمدگی 13 میلی متر).

– هیچ نوع مانعی از قبیل در مجاور، در مسیر حرکت آن وجود نداشته باشد و جنس درها تماماً از شیشه نباشد.

– در مورد درهای اتوماتیک باید امکان ایجاد حادثه و خطر تصادف حداقل باشد و قابلیت باز کردن با دست را در موارد قطع برق داشته باشد(فخرپور و یاوری،1385).

 

2ـ2ـ14: مناسب­سازی محل پذیرش

     طرح و اجزای محوطه پذیرش بایستی به نحو آشکار و منطقی باشد، به طوری­که به علامت­ها یا تابلوهای راهنما جهت هدایت مردم نیاز نباشد. جزئیات مهم قابل توجه این محوطه عبارتند از :

– افرادی که از در ورودی وارد می­شوند، باید محل پذیرش در دید رس آن­ها باشد.

– در صورتی که از میله­های ورودی چرخان استفاده می­شود، از مناسب  بودن آن­ها با وضعیت معلولین اطمینان حاصل کنید، در غیر این صورت برای معلولین که از ویلچر استفاده می­کنند؛ مسیر مجزایی را ایجاد کنید.

– آسانسور، راه پله و تلفن عمومی در دید رس بوده و نزدیک محل پذیرش باشد و اگر در دید مستقیم نباشند باید تابلوهای راهنما محل آن­ها را به وضوح نشان دهند.

– صندلی­های مناسبی برای استفاده افراد مورد نیاز است.

 در اماکن ورزشی انواع مختلفی از محل­های پذیرش و رزرو مورد نیاز است، آن­چه دارای اهمیت است؛ طراحی مناسب میز و محل پذیرش است؛ به نحوی که برای همه افراد قابل دسترسی باشد. دو عدد میز کار با ارتفاع متفاوت یکی برای افرادی که می­خواهند سر پا باشند و دیگری برای افراد در حال نشسته یا ویلچری ایجاد شود (فخرپور و یاوری،1385).

   2ـ2ـ15: مناسب­سازی کریدورها

– حداقل عرض کریدورها 2/1 متر است ولی در حالت کلی ترجیحاً 5/1 متر بهتر است و در مجموعه­های بزرگ با استفاده­کنندگان زیاد معمولاً عرض کریدور را 2 متر در نظر می­گیرند، تا افراد با ویلچر به راحتی از آن­ها عبور کنند.

 – مسیر کریدورها باید بدون مانع باشند.

– وسایل آتش­نشانی و رادیاتورها بهتر است در دیوارها جا داده شوند تا عرض کریدورها را کوچکتر نکرده و مانعی سر راه حرکت افراد ایجاد نکنند.

– در صورت امکان کریدورهای پهن یا گرد ایجاد کنید.

– درها باید به سمت خارج از کریدورها باز شوند(فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ16: نرده­ها

– در هر جایی که اختلاف سطح وجود داشته باشد، هر چند کم نرده باید کار گذاشته شود؛ تا حایل و دستگیره مناسبی را فراهم سازند.

– در حدود 5/4 تا 5 سانتی­متر نرده­ها باید از دیوار خارج شده باشند.

– انتهای نرده­ها باید به صورت گرد و منحنی بوده و در حدود 30 سانتی­متر بیشتر از طول پله­ها در بالا و پایین راه پله  امتداد یافته باشند.

– نرده­ها نباید فضا و عرض مفید و استاندارد راهروها و کریدورها را محدود کنند.

– رنگ و درخشندگی نرده­ها باید متفاوت از بافت و زمینه باشد، تا به راحتی قابل تشخیص باشد(فخرپور و یاوری،1385).

طراحی درها، محل و موقعیت درها :

از حداقل تعداد درها در فضای ورزشی استفاده کنید و در جاهای ضروری کار گذاشتن درها رعایت نکات زیر ضروری است:

– عرض کلیه درهای داخلی باید متناسب با نوع و اندازه فضای ورزشی باشد.

– در صورت امکان بهتر است درهای دوتایی به دو طرف باز و بسته شوند، تا رد شدن از آن­ها آسان­تر شود.

– یکی از درهای دوتایی باید هنگام باز شدن حداقل عرض مورد نیاز را تأمین کند.

– درها را طوری نصب کنید که حداقل فاصله 30 سانتی متر تا لبه دیوار حامل داشته باشد و برای سالن­های ورزش­های ویژه و خاص بهتر است این فاصله تا 50 سانتی متر افزایش یابد.

–  کلیه درها باید طوری طراحی و نصب شوند که حداقل 90 درجه باز شوند.

– درها باید به سمت اطاق­ها باز شوند نه به طرف کریدورها و در موارد ضروری لازم است عقب­تر نصب شود تا هنگام باز شدن در کریدور مانعی ایجاد نکنند و یا این­که به وسیله نرده برای آن­ها حایل ایجاد شود.

– در صورت امکان درها را طوری انتخاب کنید که دارای پنجره باشند، این کار باعث می­شود که هنگام عبور کردن طرف دیگر دیده شده و از برخورد اجتناب شود.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   نمونه های تجارب برتر تربیتی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98

– درهایی که نور را کاملاً منعکس می­کنند، برای افراد با مشکلات بینایی مناسب نیستند.

– روی درهای شیشه­ای بهتر است نوارهای رنگی به ارتفاع 105 و 165 سانتی­متر از سطح زمین چسبانیده شود تا از اشیا و فضای اطراف تشخیص داده شوند(فخرپور و یاوری،1385).

: مناسب­سازی رختکن­                                          

رختکن­های مجموعه­های ورزشی باید به گونه­ای ساخته و تجهیز شوند که تمامی معلولان و به خصوص معلولان ویلچرران و معلولان بینایی بتوانند به راحتی از آن­ها استفاده کنند. به این منظور اتخاذ تدابیری در مورد دستگیره­ها، کمدها، رخت آویزها و نیمکت­ها لازم است. همچنین ضروری است در رختکن یک تخت برای آن گروه از معلولان که قادر نیستند در حال ایستاده یا نشسته لباس­های خود را تعویض کنند، وجود داشته باشد.

در مورد رختکن­ها باید توجه ویژه­ای به جزئیات و شکل و طرح آن­ها معطوف گردد (جلالی فراهانی،1390).

موارد مهم دیگر در مورد رختکن­ها شامل موارد زیر است:

ـ صندلی­های محکم 5/0 × 5/0 متر در محل دوش­ها با دستگیره­های حایل عمودی و افقی برای ایجاد حمایت بیشتر استفاده­کنندگان ایجاد شود. دستگیره­های افقی در مکان­های خشک کردن بدن به منظور ایجاد حمایت بیشتر و همچنین استفاده به عنوان جای حوله تعبیه گردد.

ـ سطوح لغزنده نباشد.

ـ دوش­ها و رختکن­ها هم سطح باشند.

ـ برای هر فرد در رختکن یک فضای یک متر مربع در نظر گرفته شود.

ـ فاصله درها از دیوار مجاور حداقل 30 سانتی متر (ترجیحاً 45 سانتی متر) باشد.

ـ آویز حوله­ها در ارتفاع 140 یا 105 سانتی متر در دوش­ها نصب شوند.

ـ آویز کت برای استفاده عموم در ارتفاع 140 یا 150 سانتی متر سطح زمین نصب شود.

ـ در دیوار رختکن تابلو مربوط به آن را نصب نمایند.

     داشتن طراحی مناسب و مطلوب برای حداکثر دسترسی ضروری است. طراحی نامناسب باعث وابستگی افراد معلول به سایرین می شود و در بدترین حالت مانع استفاده از تاسیسات و تجهیزات ورزشی می­گردد، به همین منظور لازم است :

ـ فضای کافی برای حرکت و جابجایی ویلچرها در نظر گرفته شود.

ـ امکان تعویض لباس برای افراد ویلچری بدون وجود مانع فراهم شود.

ـ مسیر مستقیمی از رختکن به دوش­ها ایجاد گردد.

ـ محل سرویس­های بهداشتی نزدیک به رختکن باشد.

ـ برخی از معلولین اتاقک مجزایی برای تعویض لباس می­خواهند در صورت امکان چنین شرایطی فراهم شود(فخرپور و یاوری،1385). 

2ـ2ـ19: مناسب­سازی کمدها

ـ ارتفاع کمدها بین 40 و 80 سانتی­متر و حداقل عرض آن 30 سانتی متر باشد.

ـ ده درصد از کمدها به ارتفاع 120 سانتی متر باشد، تا افراد با مشکلات حرکتی بتوانند از آن­ها استفاده کنند.

ـ کمدها باید دارای شماره­های قابل لمس باشند. 

ـ اگر تعداد کمدها زیاد باشد، برخی از آن­ها که مناسب­سازی شده­اند؛ باید به وسیله رنگ از دیگر کمدها متمایز گردند(فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ20: مناسب­سازی دوش­ها

 ـ محوطه دوش­ها باید طوری باشد که همگان بتوانند از آن استفاده کنند، بعضی از دوش­ها که برای افراد معلول ساخته شده؛ توصیه می­شود توسط افراد سالم استفاده نشود.

ـ در دوش­ها باید محل لباس در آوردن ایجاد شود.

ـ درون دوش­ها باید برای افراد معلول صندلی دوش فراهم شود، البته باید متحرک باشد، تا در موارد غیر ضروری به جای دیگری منتقل شود.

ـ شیرهای آب دوش­ها باید در ارتفاعی نصب شوند که برای همه افراد قابل استفاده باشند و به وسیله ترموستات دمای آن­ها حداکثر تا 41 درجه سانتی­گراد کنترل شود.

 ـ سطح کف دوش­ها باید از مواد لغزنده نباشد، حتی در مواقعی که مرطوب است.

ـ آب در قسمت­های مرطوب باید باقی نماند.

ـ از پایه­های ایستاده برای جداسازی دوش­ها استفاده نشود.

ـ دوش­ها باید طوری باشد که افراد ویلچری بدون این­که ویلچرشان خیس شود از روی آن به صندلی و دوش منتقل شوند. 

ـ در اماکن ورزشی بزرگ برای رفاه بیشتر از اطاقک­ها و پرده­هایی برای ایجاد فضای خصوصی استفاده کنید (فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ21: مناسب­سازی سرویس بهداشتی

ـ فاصله دستشویی­ها از قسمت­های دیگر فضای ورزشی باید حداکثر40 متر باشد. سرویس­های بهداشتی مجموعه­های ورزشی باید به گونه­ای باشند که معلولان ضمن دسترسی آسان­، بتوانند به راحتی از آن­ها استفاده کنند. همان­گونه که در سایر اماکن از قبیل فرودگاه­ها، سازمان­ها و ادارات معمول است، در اماکن و تأسیسات ورزشی نیز ضروری است سرویس­های بهداشتی مخصوص معلولان ویلچرران ساخته شود. بعضی از خصوصیات این گونه سرویس­های بهداشتی، عبارتند از:

ـ به کارگیری درهایی در سرویس­های بهداشتی که به صورت اتوماتیک باز و بسته می­شوند برای استفاده معلولان ویلچرران؛

ـ وجود دستگیره­هایی که معلولان ویلچرران از آن­ها برای گرفتن و جابه­جایی از روی ویلچر به روی صندلی توالت و بر عکس استفاده کنند؛

ـ پایین­تر بودن دستشویی­ها نسبت به دستشویی­های معمولی برای استفاده معلولان ویلچرران؛

ـ شیرهای آب که به صورت اتوماتیک یا با فشار یک تکمه باز و بسته می­شوند(جلالی فراهانی،1390).

ـ در هر طبقه از فضای ورزشی باید دستشوئی­های مناسب­سازی شده وجود داشته باشند.

ـ دستشویی­ها باید نزدیک رختکن­ها باشد و تعداد دستشویی­های مناسب­سازی شده، بستگی به نوع و اندازه فضای ورزشی دارد (حداقل یک سرویس در هر قسمت برای مردان و زنان).

در طراحی دستشویی­های مناسب­سازی شده رعایت نکات زیر لازم و ضروری است :

1 ـ دو آویز لباس در ارتفاع 105 و 140 سانتی متری سطح زمین نصب شود.

2 ـ خشک کن دست اتوماتیک نصب شود. 

3 ـ دکمه زنگ برای مواقع ضروری نصب شود.

4 ـ روشویی­ها در ارتفاعی نصب شوند، که بتوان از روی ویلچر از آن استفاده کرد.

5 ـ آینه یک متری در ارتفاع 60 سانتی از سطح زمین نصب شود.  

6 ـ نمای ظاهری دستشویی مناسب­سازی شده باید زیبا و همانند دیگر دستشویی­ها باشد.

8 ـ مسایل مذهبی در مورد نوع دستشویی­ها نیز باید رعایت شود(فخرپور و یاوری،1385). 

2ـ2ـ22: مناسب­سازی تلفن عمومی

     همه اماکن باید دارای تلفن عمومی باشد، که همه افراد بتوانند از آن استفاده کنند. این بدان معنی است که تلفن عمومی:

ـ در محلی قرار گیرد که حداقل صدا در آن منطقه وجود داشته باشد.

ـ ارتفاع آن باید طوری باشد که کودکان و افراد ویلچری بتوانند از آن استفاده کنند.

ـ برای افراد با مشکلات شنوایی تقویت کننده صدا تعبیه شود.

ـ شماره­های آن به صورت برجسته و قابل لمس باشد.

ـ به وسیله تابلو محل آن به وضوح نشان داده شود.

ـ در جلو آن یک فضای 2/1 × 2/1 متری وجود داشته باشد(فخرپور و یاوری،1385).

2ـ2ـ23: مناسب­سازی تابلوهای راهنما و علائم هشدار دهنده

   علاوه بر تابلوهای راهنمای معمولی که در مجموعه ورزشی وجود دارد، ضروری است؛ تابلوهای مخصوص به منظور محل­یابی معلولان بینایی نصب شود. همچنین توصیه می­شود رنگ­های الوان و روشن بیشتر به کار روند. برای معلولان شنوایی نیاز به تجهیزات صوتی مخصوص و وسایل کمکی از قبیل ویدئو، تلویزیون و تخته سیاه و سفید یا وایت بورد است، تا بتوان از آن­ها برای انتقال فرامین و آموزش به صورت سمعی استفاده کرد(جلالی فراهانی،1390). افراد با مشکلات بینایی و شنوایی گروه بزرگی از معلولین را تشکیل می­دهند. علائم اطلاع­رسانی مناسب می­تواند به این افراد کمک کند، تا بدون نیاز به سوال کردن، به طور مطلوبی از امکانات ورزشی موجود استفاده کنند. به همین دلیل رعایت نکات زیر در مورد تابلوهای راهنما ضروری است:

ـ تابلوها را طوری نصب کنید که افراد کم بینا بتوانند به آن­ها نزدیک شده و اطلاعات آن­ها را دریافت کنند.

ـ علائم باید آشکار، قابل تشخیص، واضح و خوانا باشد.

ـ در صورت امکان از علامت­ها و کلمات به طور همزمان در تابلوها استفاده شود و بهتر است از علائم استاندارد استفاده شود، چرا که درک آن­ها آسان­تر است.

ـ تابلوها باید از نظر روشنایی در محل مناسبی نصب شوند.

ـ از نصب تابلوهای آویزان حدالامکان پرهیز شود.

ـ رنگ تابلوها باید متمایز از رنگ زمینه باشد و همچنین نباید نور را منعکس کنند(فخرپور و یاوری،1385).

 

2ـ2ـ24: مناسب­سازی جایگاه تماشاگران برای معلولین

 حضور در اجتماع و شرکت در فعالیت­های مختلف با هم­نوعان خود، یا با غیرمعلولان، یکی از مهم­ترین جنبه­های همگرایی اجتماعی برای معلولان است و در صورتی که امکانات لازم برای حضور معلولان در فعالیت­ها فراهم باشد، می­توان از رعایت حقوق اجتماعی آنان صحبت کرد. معلولان نیز مانند افراد غیرمعلول، مایلند برای تماشای رویدادهای ورزشی به مجموعه­های ورزشی بروند. به این دلیل ضروری است که در این مجموعه­ها امکانات رفاهی مخصوص آن­ها مانند: محل نشستن یا استقرار با ویلچر، سرویس­های بهداشتی مخصوص در قسمت تماشاگران و بوفه­های تهیه مواد غذایی و نوشیدنی قابل دسترسی آسان، وجود داشته باشد(جلالی فراهانی،1390).

در صورت امکان به خاطر حفظ ایمنی و راحتی کنترل معلولین، جایگاه آن­ها را از دیگر تماشاچیان جدا کنید.

ـ مسیر ورودی به جایگاه معلولین حداقل90 سانتی متر باشد.

ـ حداقل فاصله بین ردیف­ها 65 سانتی متر باشد.

ـ در شش قسمت از ورزشگاه برای معلولین جایگاه ویژه ایجاد کنید و یا اینکه، در کل یک درصد ظرفیت ورزشگاه را به جایگاه معلولین اختصاص دهید.

 ـ جایگاه ویلچری را در کل ورزشگاه پخش کنید، به طوری که افراد معلول در کنار سایر افراد قرار بگیرند.

ـ مسیر دید معلولین باید مستقیم بوده و مانعی در سر راه آن­ها نباشد؛ تا آن­ها بتوانند به راحتی از بالای سر افراد جلوی خودشان زمین بازی را ببینند.

ـ حداقل فضای اختصاص داده شده برای هر ویلچر 140 × 90   سانتی­متر باشد.

ـ چیدمان صندلی­ها باید طوری باشد که معلولین بتوانند دید مناسبی حتی در حالتی که افراد در حالت ایستاده بازی را تماشا می­کنند و یا هیجان زده­اند، داشته باشند.

ـ در صورت امکان هدفون­هایی برای شنیدن صدای مفسرین بازی فراهم سازید(فخرپور و یاوری،1385).

تجهیزات اطفای حریق

برای ایجاد ایمنی بیشتر در سالن­های ورزشی، ایجاد وسایل اولیه کنترل و اطفای حریق مانند کپسول آتش­نشانی و سیستم­های آب افشان ضروری می­باشد. آموزش کارکنان در مورد نحوه پیشگیری و مقابله با آتش­سوزی

یکی از مهم­ترین اقدامات در این زمینه است، به این منظور رعایت نکات زیر در اماکن ورزشی لازم و ضروری

است: 1ـ کپسول­های آتش­نشانی برای مواقع اضطراری در سالن ورزشی تهیه و تعبیه شده باشد.

2ـ کپسول­های آتش نشانی به موقع تعویض و شارژ شده و دارای تاریخ مصرف معتبر باشند.

3ـ  امکان دسترسی به کپسول­های آتش­نشانی مناسب باشد.

4ـ تعداد کپسول آتش­نشانی کافی باشد.

 سالن ورزشی مجهز به سیستم هشدار دهنده آتش سوزی باشد.

6ـ منبع ذخیره آب برای مواقع اضطراری موجود باشد.

7ـ لوله­های آب آتش­نشانی به اندازه کافی وجود داشته باشد(گیل فرد،1388).