دلفی فازی و کاهش عدم قطعیت

معمولاً در نطرسنجی های متداول، به کمک مقیاس لیکرت پاسخ گویی به سوالات به دو شیوه صورت می پذیرد: یک شیوه آنست که پاسخ دهنده مخیر به انتخاب اعدادی است (مثلاً اعداد٣،،٢،١‏) شیوه دیگر آنست که پاسخ سوالات به صورت کیفی داده می شود (مثلآ در برابر سوالی این گزینه ها را قرار می دهند: ‏خیلی بد، بد، خوب، بسیار خوب، عالی).

‏در بسیاری از روش های نظرسنجی با دریافت نظرهای افراد مختلف و انجام اعمال جبری روی اعداد نظر داده شده، نتیجه عددی به دست می آوریم و بر حسب آن اقدام به اتخاذ تصمیمی می کنیم و یا یک جمع بندی راجع به مساله ای پیدا می کنیم.

 

         

در حالت نظرخواهی عادی معمولاً پاسخ مورد نظر شما در زمینه سوال طرح شده  فقط شامل یک عدد ویژه خواهد و یک مشکل اساسی در نظر خواهی های معمول نگرش افراد است که میزان سلایق و نگرش های متفاوت افراد در جوابهای آنها تاثیر گذار است. مثلا برای یک فرد سخت گیر ممکن است نمره عالی 20 باشد در حالی که یک شخص معتدل تر نمره 18 را هم عالی در نظر بگیرد که این تفاوت دیدگاه ها عدم قطعیت را بالا برده و روی نتایج نظر سنجی تاثیرات نامطلوب داشته و از میزان صحت ان می کاهد.

برای رفع این مشکل از فازی استفاده می کنیم که در حالت فازی یک بازه از اعداد همراه با درجه عضویت های مختلف ارائه شده است و بجای اخذ یک عدد ویژه امکان اینکه اعداد مختلف پاسخ پرسش مورد نظر باشند، ایجاد شده است.

روشی دلفی فازی در دهه ١٩٨٠ ‏میلادی توسط کافمن و گوپتا ابداع شد [54] کاربرد این روش به منظور تصمیم گیری و اجماع بر مسائلی که اهداف و پارامترها به صراحت مشخص نیستند، منجر به نتایج بسیار ارزنده ای می شود. ویژگی مهم این روش، ارائه چارچوبی انعطاف پذیر است که بسیاری از موانع مربوط به عدم دقت و صراحت را تحت پوشش قرار می دهد. بسیاری از مشکلات در تصمیم گیری ها مربوط به اطلاعات ناقص و نادقیق است. همچنین تصمیم های اتخاذ شده خبرگان بر اساس صلاحیت فردی آنان و به شدت ذهنی است. بنابراین بهتر است داده ها به جای اعداد قطعی با اعداد فازی نمایش داده شوند این امر عدم قطعیت را کنترل کرده و از تاثیرات عدم قطعیت در تصمیم گیری می کاهد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   معرفی دیس شارژهای کورولاری

 

‏مراحل اجرایی روش دلفی فازی در واقع ترکیبی از اجرای روش دلفی و انجام تحلیل ها بر روی اطلاعات با استفاده از تعاریف نظریه مجموعه های فازی است.

معمولاً خبرگان نظریات خود را در قالب حداقل مقدار، ممکن ترین مقدار و حداکئر مقدار (اعداد فازی مثلثی) ارائه می دهند، سپس میانگین نظر خبرگان (اعداد ارائه شده) و میزان اختلاف نظر هر فرد خبره از میانگین محاسبه شده و آنگاه این اطلاعات برای اخذ نظریات جدید به خبرگان ارسال می شود. در مرحله بعد هر فرد خبره بر اساس اطلاعات حاصل از مرحله قبل، نظر جدیدی را در جهت اصلاح نظر پیشین و هم راستایی با دیگران ارائه می دهد و یا نظر قبلی خود را حفظ    می کند. این فرایند تا زمانی ادامه می یابد که میانگین اعداد فازی به اندازه کافی همگرا شود. علاوه بر این، چنانچه مطالعه نظر زیرگروه هایی از خبرگان نیز لازم باشد، می توان با محاسبه فاصله بین اعداد مثلثی، نظریات خبرگان را بر اساس روابط فازی در گروه های مشابه مورد شناسایی قرار داد و اطلاعات مربوط به آنها را به خبرگان موردنظر ارسال کرد. [55]